Samenwerking om sociale impact te creëren: weg met die schotten!

Sinds 2011 is Social Return opgenomen in de contracten met leveranciers. “Social Return” is een kreet vanuit het inkoopdomein en één van de strategische sporen om medewerkers uit de doelgroep banenafspraak te plaatsen en te behouden. Dit met als doelstelling om naast het werkgeverschap, als opdrachtgever te helpen om sociale impact te creëren. ‘Dit is om mensen met achterstand tot de arbeidsmarkt een steuntje in de rug geven’, geeft Susanne van den Oudenhoven, Senior Adviseur Bedrijfsvoering van het ministerie van BZK, aan. Alleen doet HRM dat niet al? ‘Precies, en inkoop ook’, vertellen Esther Rijken en Fons Buurman, categoriemanagers hoogwaardige inhuur van het ministerie van I&W. Welke winst is hier snel uit te halen?

Social Return: Esther, Susanne en Fons
v.l.n.r. Esther Rijken, Susanne van den Oudenhoven en Fons Buurman

Ontschotten

‘Binnen de rijksoverheid hebben we verschillende pilaren. Onder andere 1. human resource (HR), 2. inkoop en 3. beleid. Ze hebben alle drie een opdracht om medewerkers die in een bepaalde doelgroep zitten, een steun in de rug te geven. Zo is Susanne voor de banenafspraak en inkoop voor de invulling voor de social return-verplichting van de leverancier’, zegt Fons. Esther vervolgt: ‘Wij vroegen ons af hoe we hier een opdracht van kunnen maken voor ons allemaal. Dit kan door de schotten weg te halen. Zo denkt beleid mee op welke manier zij mensen kunnen begeleiden en straks mogelijk een aanstelling kunnen bieden. Susanne kijkt mee hoe wij projectleiders van de banenafspraak bij de ministeries kunnen benaderen met de vraag wat ze nodig hebben en wat ze ermee kunnen. Tot slot hebben wij vanuit onze raamcontracten het geld wat we op een goede manier willen inzetten. De pilaren kunnen op deze manier goed samenwerken en de overheid kan zo meer doen voor de maatschappij.’

Proeftuin

Esther en Fons, beiden categoriemanagers hoogwaardige inhuur, gingen aan de slag om zo sociale impact te creëren. Esther: ‘Op dit moment zijn we bezig met een project in samenwerking met het consultancybedrijf Ernst & Young (EY). Zij schreven een plan van aanpak waarin zij datgene waar ze goed in zijn ook toepassen in de Social Return. EY weet dat de overheid nog wat uitdagingen heeft op het gebied van cyber security en het vinden van de juiste mensen hiervoor. Ze stelden daarom voor om hoger opgeleide mensen met autisme, aan het werk te helpen. Zij zorgen voor de recruitering en begeleiding van de mensen, wij zorgen voor de plekken. Het is een “extra”: drukt niet op de formatie en wordt gewoonweg toegevoegd.’

‘Dit is een erg mooie samenwerking’, geeft Fons aan. EY laat een social Enterprise voor hen recruiteren. Deze social enterprise heeft als doelstelling ICT-specialisten met autisme op HBO-niveau te begeleiden naar een passende baan en duurzame werkomgeving. EY maakt, aan de hand van een case, een selectie van 3 à 4 kandidaten die dan voor een half jaar een werkervaringsplaats krijgen, inclusief begeleiding, opleiding en coaching. Susanne vervolgt: ‘En vanuit het ministerie van BZK hebben we gezegd dat we ons ervoor zullen inspannen dat die mensen, mochten ze geschikt zijn, aansluitend een baan aangeboden krijgen binnen het Rijk. We hebben met EY afgesproken dat én EY én het Rijk de inspanningsverplichting hebben deze kandidaten een betrekking aan te bieden.

Open vraagstelling

Esther vervolgt: ‘Daarnaast hebben we nog meer proeftuinen die aansluiten bij de banenafspraak, zoals een met Conducto waar we via het UWV mensen werven om tot inkoper te worden opgeleid.’ ‘Het mooie is dat we eigenlijk bij elke proeftuin kunnen kijken waar die mogelijke aansluiting bij de overheid is. Dit kan per departement en zelfs per directie verschillend zijn. De kracht zit hem in het samenbrengen van de leverancier en de organisatie’, zegt Fons. Susanne: ‘Dit noemen we een open vraagstelling. Er wordt met een open vraag naar de leveranciers gegaan en niet met een eis die wordt afgedwongen in aanbestedingsregels. Dit maakt het verschil; ga eens om de tafel met je leveranciers en vraag wat ze willen en/of nodig hebben. Je zult echt versteld staan hoe de leveranciers graag met je mee willen denken en welke ideeën ze opperen.’

Samen tot een oplossing komen

Susanne: ‘We moeten een wet uitvoeren waar geen financiering achter zit. Dat is eigenlijk een onmogelijke opgave. Dit terwijl inkoop af en toe moeite heeft om bestemmingen voor mensen te vinden en impact te creëren. Hierin vinden we elkaar en kijken we hoe we dit samen kunnen oplossen. Fons vervolgt: ‘Het hele traject wordt samen gedaan met HR en inkoop. Vanaf het eerste moment tot aan de resultaten, proeftuinen en verder naar beleid toe. Met samenwerken realiseren we veel.'

Basis voor nieuwe werkwijze
Op donderdag 16 november heeft de ICIA (Interdepartementale Commissie Inkopen en Aanbesteden) ingestemd met de doorontwikkeling social return bij het Rijk Maatwerk voor Mensen per 1 januari 2018. De proeftuinen zijn een belangrijke basis voor deze nieuwe werkwijze. Vanaf nu kunnen Inkoop, HRM en Beleid samen met de leveranciers bepalen op welke manier de SROI met de meeste impact kan worden ingevuld. Maatwerk staat daarbij centraal. De proeftuinen zijn het bewijs dat hier behoefte aan is.