Rijksoverheid, hoger onderwijs en studenten zoeken de samenwerking op in ICT-onderwijs en -onderzoek

Op donderdag 25 april vond het event ‘Samenwerken in IT!’ plaats in de Innovation Playground van de Haagse Hogeschool. Studenten, rijksmedewerkers en hogeronderwijsinstellingen werkten in workshops gezamenlijk aan innovatieve ideeën voor onder andere een intensievere samenwerking tussen het hoger onderwijs en de Rijksoverheid op het gebied van ICT-onderwijs en -onderzoek. Met ruim 80 deelnemers vanuit het hele land, waarvan 30 studenten, kijkt de organisatie terug op een zeer geslaagde middag.

Samenwerken in IT! is onderdeel van het project ‘Versterking samenwerking Rijksdienst en Hoger Onderwijs’ dat valt binnen het programma ‘Versterking HR-ICT Rijksdienst’. Deze samenwerking heeft voordelen voor zowel de Rijksdienst als het hoger onderwijs.

araaf

Samenwerken in IT!

Araaf Razab-Sekh, algemeen directeur van I-Interim Rijk en kwartiermaker van het I-Ecosysteem van UBR, schetste in de eerste presentatie van de dag de bredere scope van het ICT-probleem in Nederland. Vervolgens nam hij het publiek mee in het gedachtengoed van het I-Ecosysteem. In de afgelopen maanden is een groot deel van de aanwezigen geïnterviewd met als doel bestaande en gewenste samenwerkingsvormen tussen de Rijksdienst en hoger onderwijs in kaart te brengen. In de aansluitende presentatie vertelde Robbin te Velde van onderzoeksbureau Dialogic over de bevindingen uit deze interviews.

In het tweede deel van de middag konden de deelnemers in zes workshops met verschillende thema’s meedenken over oplossingen om toekomstige samenwerking te versterken. Dagvoorzitter en tevens projectleider, Marc-Jan Kraaijenzank moedigde in zijn openingspraatje de deelnemers aan om dit event vooral ook te gebruiken om te netwerken en te verbinden. Immers, vanuit de verbinding volgt samenwerking.

Studenten

De middag was niet alleen bedoeld om de rijksmedewerkers en het hoger onderwijs een stapje dichter bij elkaar te brengen, maar met name ook om de studenten te betrekken bij de ontwikkelingen. Ook zij waren voorafgaand aan het event geïnterviewd. Projectleden Cocky de Wolf en Anna Maria Andriol lichten toe: ‘De kern van deze gesprekken was: hoe zouden studenten tijdens hun studie in contact willen komen met de Rijksoverheid? Welk beeld hebben zij van de Rijksoverheid en waarom kiezen zij wel of niet voor een overheidsdienst of departement als stage, onderzoeksplek of eerste werkplek? We hoorden dat de overheid geen goed imago heeft bij ICT-studenten. Dit komt deels door een aantal IT-projecten dat negatief in het nieuws is geweest, maar in grote mate lijkt het ook door onbekendheid te komen. En ja, onbekend maakt onbemind.’

Dit blijkt ook uit de woorden van Jip Grimminck, student aan de Haagse Hogeschool, die erg onder de indruk was van het event: ‘De Rijksoverheid is heel groot en beslaat heel veel aspecten. Wat daarom zo goed is aan dit event, is dat het laat zien waar de Rijksoverheid mee bezig is op ICT-gebied, wat studenten op dat gebied kunnen betekenen voor de Rijksoverheid en waar ze naar op zoek is. Ik wist dat voorheen niet.’

Oplossingen

De workshops hadden als thema: imago van de overheid, fieldlabs, het I-Ecosysteem als succes, leven-lang-leren, docententekorten en innovatief samenwerking in onderzoek, en werden na afloop enthousiast beoordeeld. Emma Hoogerdijk, Rijksinkooptrainee bij de Haagse Inkoop Samenwerking (HIS), vertelt: ‘Bij de workshop Fieldlab gaven we invulling aan het idee van een fieldlab. We ontwierpen een ontmoetings- en samenwerkplek voor de Rijksoverheid, studenten, bedrijven en het hoger onderwijs. Hier kan men samenwerken aan innovatieve oplossingen voor maatschappelijk relevante uitdagingen. Het enthousiasme van de studenten was aanstekelijk en ze kwamen met goede ideeën.’

Harald Eekhart, programmamanager Onderwijslogistiek van de hogeschool Saxion voegt hieraan toe: ‘De doelstelling van de Rijksoverheid is om ICT’ers binnen te halen en tegelijkertijd het ICT-kennispeil op niveau te houden. Als Rijksoverheid heb je heel veel aantrekkelijke vraagstukken waaraan in zo’n fieldlab gewerkt kan worden. Daarmee trek je ICT’ers naar je toe en doe je aan kennisontwikkeling. Een fieldlab is daarom een innovatieve en effectieve manier om je doelstelling te behalen.’

workshop

Elkaar helpen

De Rijksoverheid zet om meerdere redenen in op een versterking van de samenwerking tussen de Rijksoverheid en het hoger onderwijs. Marc-Jan licht toe: ‘De Rijksoverheid heeft te maken met een serieus tekort aan I-personeel en een verouderd personeelsbestand. Daarnaast is het met de snelle ICT-ontwikkelingen lastig de kennis van zittend personeel op I-gebied up-to-date houden. Tot slot, en niet onbelangrijk, wil de Rijksoverheid zelf innovatief kunnen zijn en kunnen inspelen op de nieuwste ICT-ontwikkelingen. Dan zal zij moeten investeren, maar vooral ook participeren, in onderzoek.’

Gerard Barkema, hoogleraar Informatica en vicedecaan onderwijs aan de faculteit Bètawetenschappen van de Universiteit Utrecht, vult aan: ‘Ook de universiteiten en hogescholen staan voor uitdagingen. Met de verviervoudiging van het aantal eerstejaars IT-studenten staan zowel het onderwijs als het onderzoek onder druk. Docentenaantallen kunnen niet zo snel meegroeien, met als gevolg dat zittend personeel meer onderwijs geeft en minder tijd heeft voor onderzoek.’

De Rijksoverheid en het hoger onderwijs lijken elkaar dus op meerdere manieren te kunnen helpen. Zo kan de Rijksoverheid gastsprekers en docenten met praktijkervaring leveren ten einde de onderwijsdruk te reduceren. Daarnaast heeft de Rijksoverheid genoeg ICT-stageplekken, -onderzoeksopdrachten, -bijbanen en –cases te bieden. Ook in toegepast onderzoek ontstaan inmiddels allerlei initiatieven tussen de Rijksoverheid en de hogeronderwijsinstellingen, zowel op het gebied van samenwerking in onderzoek als in contractonderzoek.

workshop 2

Hoe nu verder?

De opbrengsten van ‘Samenwerken in IT!’ en de uitkomsten van het onderzoek worden komende maand uitgewerkt in een beleidsadvies met scenario’s. De stuurgroep van het project ‘Versterking samenwerking Rijksdienst en Hoger Onderwijs’, waarin diverse Rijksdiensten en hogeronderwijsinstellingen vertegenwoordigd zijn, maakt vervolgens een keuze voor een scenario. Dit resulteert in het najaar in een transitieplan voor verdere samenwerking. Het is daarbij de doelstelling om die samenwerkingen die nu nog ad hoc van aard zijn, uit te breiden en structureel in te bedden. Verder wordt in november 2019 een uitgebreide congresdag georganiseerd waar bestaande best practices gedeeld worden en waar verder vormgegeven wordt aan nieuwe samenwerkingsinitiatieven.

Meer weten over de achtergrond van het project ‘Versterking samenwerking Rijksdienst en Hoger Onderwijs’? Lees dan hier het artikel in iBestuur.