Aarden bij Netherlands Space Office

Effectief werken, professioneel georganiseerd zijn, goed sturen en productief samenwerken. Dat zijn essentiële voorwaarden voor het functioneren van elk onderdeel van het Rijk en daar helpen onze Rijksconsultants graag bij. Zo zijn Rijksconsultants binnen het gehele Rijk inzetbaar, maar dit keer hebben collega’s Sandra de Wit en Jip Op den Kamp wel een heel bijzondere opdrachtgever: NSO, Netherlands Space Office.

NSO

Vlnr: Jip op den Kamp, Harm van de Wetering en Sandra de Wit

Het Netherlands Space Office is een ruimtevaartorganisatie die in opdracht van de overheid het Nederlandse ruimtevaartprogramma ontwikkelt en uitvoert. Hier werken circa 35 mensen en veel van hen zijn al langer werkzaam binnen de organisatie. Harm van de Wetering, directeur NSO, is ruim een jaar geleden bij NSO gestart. Hem viel een aantal dingen op, en zo heeft hij Rijksconsultants ingeschakeld. Zowel Harm van de Wetering als Jip en Sandra blikken tevreden terug op de opdracht. Hoogste tijd om met hen in gesprek te gaan.

Opdracht op 3 sporen

De opdracht van de directeur NSO omvat 3 sporen: op personeelsbeleid, de koers en de sturing van de organisatie. Ruimtevaart is een breed en specialistisch onderwerp. Veel mensen zijn actief op één niche binnen de ruimtevaart en zitten erg op de inhoud, waardoor er minder aandacht uitging naar het personeelsbeleid, of naar de bredere samenhang. “Veel van onze mensen werken hier al erg lang. Hierdoor zie je dat het personeelsbestand veroudert. Dat zag je ook terug in de sturing, er was een verouderde structuur van aansturing en de agenda van het MT was erg operationeel, waar de organisatie zelf zich soms met meer strategische vraagstukken bezighield. Ik wilde graag met die onderwerpen aan de slag.”. Ook de koers is onderdeel van de opdracht. Mensen werken elke dag heel hard, maar de doelen waren niet altijd gezamenlijk scherp.

 “Harm heeft bij de start denk ik wel vier keer onze opdracht bijgesteld”, zegt Jip lachend. Harm vult aan: “En dat vond ik ook een heel natuurlijk en prettig proces. Vaak weet je als opdrachtgever wel dat je iets wenst, maar weet je nog niet helemaal concreet wat je wenst. Je spreekt dan uit wat je wilt, en wanneer je daar een uitwerking van krijgt, weet je weer een stuk beter wat je echt wilt. Ik vond het heel prettig om op die manier de vraag steeds helderder te krijgen. Ook daarvoorschakel je expertise in. Na 2 weken hadden we de opdracht scherp.”. Sandra: “De opdracht is dus in wisselwerking tot stand gekomen, en zo hoort het eigenlijk ook.”.

“Ik was vroeger al fan van de Thunderbirds”

Samen is de basis gelegd voor een mooie opdracht. En één bij een niet alledaagse opdrachtgever. Hoe vonden de Rijksconsultants het om een opdracht te doen bij NSO? “Ik was vroeger al fan van de Thunderbirds”, zegt Jip direct. “Dus toen ik van deze opdracht hoorde; hartstikke tof! Het is leuk, klein en overzichtelijk. En, heel belangrijk, de organisatie wil veranderen. Dat geeft een leuke energie.” Sandra voegt toe: “Dergelijke opdrachten doen we als Rijksconsultants natuurlijk vaker, maar dat dit een inhoudelijk onderwerp is waar je vooraf weinig van weet, maakte het voor mij extra leuk. Wist je bijvoorbeeld dat we met ruimtevaartinstrumenten de luchtkwaliteit in Nederland meten vanuit de ruimte? In eerste instantie verwacht je vooral het heelal te verkennen, maar wat ik erg verrassend vond is dat we vanuit de ruimte juist veel naar onze eigen planeet kijken. Ontzettend interessant.”. Jip vond vooral het denkproces met Harm het leukst. “En de interviewronde, waarbij we ongeveer de helft van de club hebben geïnterviewd. En de gesprekken bij de koffieautomaat.”. “Ja, mensen waren blij dat we er waren. We merkten geen achterdocht onder de mensen omdat wij ‘externen’ zijn. In de interviews praatten de mensen graag.”, vult Sandra aan.

Een bijzondere samenwerking

De samenwerking was bijzonder, niet alleen in de termen van opdrachtgever-opdrachtnemer, maar ook omdat Rijksconsultants Jip en Sandra allebei een andere achtergrond hebben. “Ik kom eigenlijk uit de organisatie- en personeelshoek”, vertelt Sandra. “Als gevolg van ontwikkelingen binnen UBR, is een deel van de Organisatieadvies samengevoegd met Interim tot Rijksconsultants. Dit maakt dat we dus disciplinair werken met verschillende achtergronden. En dat komt soms heel goed van pas, zoals mijn personeelsachtergrond goed aansloot bij de opdracht van Harm.”. “Voor mij was het echt een cadeautje om zo te mogen werken”, zegt Jip. “Je hebt zo een interim, organisatie- en een personeelsachtergrond. Zowel Sandra en ik als Harm heeft daar veel aan gehad. Sandra gaf veel steun op continuïteit en zorgvuldigheid, en ik vulde op mijn beurt aan in het denken en toepassen van modellen en het begeleiden van groepssessies.”.

Ook Harm is zeker te spreken over de samenwerking. “Het was fijn om er wat hulpraketten bij te hebben”, grapt Harm. “We deden het echt samen, met elkaar. Het sparren over de vraagstukken die er zijn, vond ik van grote meerwaarde. Ook hebben we intern een kernteam voor organisatieverandering opgezet. Hiermee was dit niet alleen iets van ons, maar ook echt van de organisatie. Sandra heeft hierin een secretariaatsrol opgepakt en het kernteam draaiende gehouden. En met Jip werkte ik de belangrijkste strategische doelen verder uit in piramides. Over die gestructureerde manier van werken kreeg ik onlangs nog een compliment van de voorzitter van de stuurgroep NSO.”.

Mooie resultaten

De opdracht van Jip en Sandra loopt bijna ten einde bij NSO. Na een halfjaar interveniëren, is er een hoop veranderd. Zo is qua sturing het oude lijnmodel losgelaten, wordt de verantwoordelijkheid in nieuw te vormen teams neergelegd en zal er gestart worden met werken in, al dan niet, tijdelijke teams op basis van opdrachtgever-opdrachtnemerschap. Ook komt er een kleiner, strategischer, opdrachtgevend directieteam, zodat de operationele acties volgen uit strategie. En de Rijksconsultants blijven vinger aan de pols houden. Jip: “Ook nazorg is belangrijk. Soms zie je dat de intenties en ideeën wegebben. Dat willen we voorkomen.”. Zowel de Rijksconsultants als de directeur NSO blikken terug op een geslaagde samenwerking. “We hebben fijn samengewerkt, veel inzicht gekregen en concrete acties genomen. Ik zou Rijksconsultants zeker aanbevelen!”, aldus Harm van de Wetering.