Cybertrack Rijks I-Traineeship: I-talent opleiden om cyberuitdagingen aan te gaan

Sinds september 2019 telt het Rijks I-Traineeship drie tracks: een reguliere ICT-track, de Datatrack en een track gericht op cybersecurity, namelijk de Cybertrack. Ruud Martens is coördinator van laatstgenoemde track en vertelt in dit interview over het ontstaan van de Cybertrack, de verschillende werkplekken, de eerste ervaringen en zijn eigen rol binnen de Cybertrack.

Waarom is de Cybertrack opgezet?

Ruud: 'Cybersecurity staat steeds meer onder druk en in de media verschijnen steeds vaker berichten over DDOS-aanvallen, phishing en spam. Eigenlijk is dit niet vreemd. Het digitale tijdperk waarin we leven bracht een nieuwe soort criminaliteit met zich mee: cybercrime. De gevolgen en schade hiervan kunnen heel groot zijn. Dit kan de burger, maar ook bedrijven, direct raken. Als Rijksoverheid hebben wij de plicht om hier onze verantwoordelijkheid in te nemen. Dit wordt gedegen stap voor stap vormgegeven om vooral burgers en bedrijven uiteindelijk zo optimaal mogelijk tegen deze vorm van criminaliteit te beschermen. Om de huidige en toekomstige uitdagingen op I-gebied aan te kunnen, is vanuit de Rijksoverheid de vraag ontstaan om mensen op te leiden. Het Rijks I-Traineeship heeft de Cybertrack geïntroduceerd om kennis en expertise in het cyberdomein te vergroten en te bundelen. Dit zorgt voor versterking en nog meer weerbaarheid op het gebied van cyber. Onze trainees spelen hier nu al een rol in en komen na hun traineeship op cruciale plekken terecht binnen het cyberdomein van het Rijk.'

"De Cybertrack is geïntroduceerd om kennis en expertise in het cyberdomein van het Rijk te vergroten en te bundelen. Dit zorgt voor versterking en nog meer weerbaarheid."

Waarom ben je betrokken geraakt bij het Rijks I-Traineeship en wat is jouw huidige rol?

'Ik wilde niet aan de zijlijn staan en toekijken, maar daadwerkelijk iets betekenen. Daarom ben ik vanaf 1 maart 2019 betrokken geraakt bij de Cybertrack van het Rijks I-Traineeship. Ik ben namelijk van mening dat we met de Cybertrack, mits er de juiste aandacht en het juiste podium voor wordt gegeven, met jong talent kunnen innoveren en goede I-talenten aan kunnen trekken voor de cyberuitdagingen van de toekomst. Voor de Cybertrack ging ik aan de slag met het samenstellen van een opleidingsprogramma en contacten leggen met verschillende rijksorganisaties voor traineewerkplekken.

Ruud Martens
Ruud Martens

Per 1 januari 2020 doe ik dit als coördinator van de track. Samen met collega Anne Smittenaar ben ik dagelijks bezig om de track nog meer vorm te geven. Natuurlijk hebben we hierbij veel aandacht voor de huidige lichting. Maar ook zijn we hard bezig voor lichting vijf, die start per 1 september 2020 en staat te trappelen om met mooie, uitdagende opdrachten aan de slag te gaan.'

Wat voor soort plekken hebben de Cybertrainees?

'In september 2019 startten we met achttien zeer gemotiveerde Cybertrainees. Zij hebben werkplekken bij onder andere de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), DICTU en het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. De meeste trainees vervullen beleidsopdrachten, maar er zijn er ook een aantal die voornamelijk bezig zijn met Python en Kali Linux en dus in de techniek zitten. Iedere opdracht is weer anders. Zo ging een van de Cybertrainees aan de slag met het opstellen van KPI's en een andere trainee deed onderzoek naar risico’s en eventuele maatregelen bij het gebruik van een specifieke test voor het beantwoorden van Kamervragen. Iets waar alle trainees sowieso mee te maken krijgen is het verhogen van het bewustzijn. Wat is cyber en hoe kunnen we onze collega’s meer bewustzijn meegeven op het gebied van cybercrime?'

Wat zijn de eerste ervaringen met de Cybertrack?

'Uit de startgesprekken met opdrachtgevers en de trainees blijkt dat de ervaringen heel positief zijn. De algemene indruk is echt goed. Natuurlijk zijn er wat aandachtspunten. Dit jonge I-talent gaat drie keer acht maanden bij verschillende rijksorganisaties en opdrachten ervaring opdoen. Op basis van mooie cv’s en aanvullende skills zijn zij aangenomen. De uitdaging is met name om dit in de prakrijk toe te passen, maar dit gaat eigenlijk heel goed. Zelf ben ik ook heel positief over hoe het gaat. Het is echt leuk om met zo’n jonge, enthousiaste groep te werken. De trainees hebben verschillende studies gevolgd en de drive om nog meer te leren wordt zeker als prettig ervaren. Het gaat ze soms niet snel genoeg. Ze zijn positief kritisch, bereid om stappen te maken en zorgen ervoor dat je zelf scherp blijft. Deze mentaliteit spreekt mij dan ook erg aan. Ik ben trots op de trainees en verwacht dat ik ze later op tactische, strategische en impactvolle functies terug zie komen.'

"De trainees zijn positief kritisch, bereid om stappen te maken en zorgen ervoor dat je zelf scherp blijft."

Wat zijn de verwachtingen voor de Cybertrainees, tijdens en na het Rijks I-Traineeship?

Ruud: 'De instroom vanuit het Rijks I-Traineeship naar I-functies binnen de Rijksoverheid ligt de afgelopen paar jaren tussen 85% en 90%. De steeds verder gaande digitalisering zorgt namelijk weer voor andere mogelijkheden en dit vergt nog meer alertheid. Nu, meer dan ooit tevoren, geldt dat onze systemen, veiligheid en ICT-voorzieningen in orde moeten zijn en onze trainees kunnen hier daadwerkelijk een rol in spelen. Zij kunnen complexe vraagstukken omzetten naar beleid, maar ook het bewustzijn aanwakkeren. Elke rijksorganisatie kan zelf vorm geven aan de trainee-opdrachten door deze bijvoorbeeld puur beleidsmatig in te vullen, er een specifieke technische klus van te maken of een mix te maken van beleid en techniek. Natuurlijk is het mogelijk om de opdracht wanneer nodig bij te sturen. Werkzaamheden op het gebied van Cyber zijn inmiddels zo veelzijdig dan is het vooral prettig om hier flexibel mee om te gaan. Vanuit het Rijks I-Traineeship kunnen we helpen bij het vormgeven van de opdrachten en startersfuncties en meedenken vanuit de behoefte. Zo kunnen we er samen voor zorgen dat onze trainees op mooie plekken binnen de Rijksoverheid terecht komen!'

Ook opdrachtgever worden bij het Rijks I-Traineeship? Heb je een vraag? Of heb je hulp nodig bij het uitwerken van een trainee-opdracht of startersfunctie op het gebied van ICT, Data of Cyber? Neem gerust contact op met het Rijks I-Traineeship via rijksitraineeship@rijksoverheid.nl. Specifieke vragen over de Cybertrack kun je stellen aan Ruud Martens (0618607953 – ruud.martens@rijksoverheid.nl).