‘We nemen nu de mensen aan die we later nodig hebben’

Het ICT-bedrijf van de Belastingdienst in Apeldoorn heeft een flinke uitdaging. De komende jaren wil deze grootste IT-uitvoeringsorganisatie 1.000 IT’ers werven. Nico Blauw, plaatsvervangend directeur HR IV bij de Belastingdienst, doet uit de doeken hoe ze dit op een veelzijdige, toekomstgerichte manier aanpakken. Zijn advies: ‘Zorg dat je niet bij een beetje tegenwind je koers hoeft te verleggen. Het loont om vooruit te kijken.’

Hoe pakt het ICT-bedrijf van de Belastingdienst de IT-schaarste aan?

'We doen dat anders dan de meeste rijksorganisaties. We kijken niet alleen naar wie we op dit moment nodig hebben, maar ook naar de mensen die we de komende jaren goed kunnen gebruiken. Wij hebben een meerjarig beeld. Dat is gebaseerd op de verwachte uitstroom, de hoeveelheid externe inhuur en de verwachte IT-behoefte.'

'Aan de hand van dit toekomstbeeld zetten we in op een combinatie van werving, doorstroom, opleiding en ontwikkeling. We nemen ook mensen aan die we pas over een tijdje nodig hebben. Dat maakt ons flexibel in de werving. Ik noem dat aanbodgestuurd werven. We kijken goed in de markt welke competenties er beschikbaar zijn en of we die in onze organisatie kunnen "plotten".'

Nico Blauw

'Ook maken we echt werk van het behoud van ons huidige personeel. We onderscheiden junior, medior en senior functies, signaleren talenten en zorgen voor doorstroming van de eigen medewerkers. Daarvoor werken we onder meer aan loopbaanpaden. Met opleidingstrajecten vullen we aan vanaf de onderkant. Verder sturen we op het verbreden en ontwikkelen van competenties, aan de hand van het Europese Competentie Framework (e-CF), de beschrijving van vaktechnische IT-competenties.'

Wat is het resultaat van al die inspanningen?

'De opgave is om de komende jaren 1.000 mensen te werven, in een schaarse IT-markt. Vorig jaar hebben we daarvan al 300 kunnen aannemen. Een flink aantal dus! We hebben nu 3.000 medewerkers, waarvan 800 externe inhuur. Die externe inhuur willen we terugbrengen. Een externe partij heeft ons bevestigd dat we te afhankelijk zijn van inhuur. Ik vind het belangrijk te zien dat de verhouding langzaamaan gezonder wordt en we meer kennis in eigen huis hebben.'

Wat voor rol speelt onderwijs?

'Samenwerken met het onderwijs is een van onze belangrijke pijlers. Samen met het I-Partnerschap kijken we hoe we de aansluiting van het onderwijs op de IT-behoeften beter kunnen regelen, onder andere door het onderwijs en de onderwijsbehoefte in kaart te brengen. Daarnaast maken we gebruik van duale trajecten waarbij medewerkers een opleiding krijgen en ondertussen bij ons aan het werk zijn. Zo hebben we bijvoorbeeld een Java-klas en we organiseren bootcamps. Daarmee scholen we versneld mensen bij die in potentie waardevolle IT-kennis hebben, maar bijvoorbeeld niet meer actueel of volledig.'

Zijn er genoeg junior vacatures om de instroom via trainees en bootcamps te organiseren?

'Junior functies zijn een randvoorwaarde om doorstroom te creëren. Die doorstroom is heel belangrijk om de juiste mensen binnen te krijgen, maar ook om onze medewerkers doorgroei te kunnen bieden, wat helpt om hen te behouden. Het is immers gemakkelijker om medewerkers te behouden dan om ze nieuw aan te trekken.'

'Het is wel van belang om junioren ook als junioren te zien. Ze kunnen niet meteen volledige productie draaien. Soms zit de verwachting er bij ons in dat ze gelijk vol aan het werk kunnen. Maar het kost natuurlijk tijd om het vak en de organisatie verder te leren kennen. Je vraagt teams en managers dus om te investeren in junioren en wellicht niet diegene te werven of in te huren waaraan ze zelf de voorkeur geven. Dat is een andere mindset.'

Welke tip zou je collega’s binnen de Rijksoverheid willen geven als het gaat om IT-capaciteit en -expertise?

'Het loont om meerjarig vooruit te kijken met een strategisch personeelsplan. Het is slim om die aanpak ook meerjarig te financieren, zodat je niet bij een beetje tegenwind je koers moet verleggen. Kwalificeer wie je nodig hebt en kijk hoeveel inhuur wenselijk is. En houd rekening met tijdelijke extra kosten. En wellicht nog een tip: ik realiseer me dat je als kleine organisatie niet de capaciteit hebt voor bijvoorbeeld opleidingsprogramma’s. Haak aan bij grote organisaties die klasjes starten. Daar nodig ik rijkscollega’s van harte voor uit. Of maak gebruik van rijksbrede programma’s zoals die van Versterking HR-ICT.'

'Geen eigen opleidingscapaciteit? Haak aan bij grotere organisaties of maak gebruik van het rijksbrede programma Versterking HR-ICT'

Heeft de Belastingdienst bij het aantrekken van nieuwe IT’ers last van negatieve publiciteit, zoals rond de toeslagenaffaire?

'Voor vacatures als fiscalisten hoor ik dat dit imago weleens een punt is. Maar voor IT’ers geldt dat niet. Zij identificeren zich vooral met hun vakgebied. Voor IT’ers zijn we een heel interessant bedrijf, omdat we hen heel relevant en uitdagend werk kunnen bieden.'

Wat is je toekomstdroom?

'Mijn toekomstdroom is misschien niet heel spannend, maar wel belangrijk. Ik wil stabiliteit. Dat betekent voorspelbaar producten en diensten kunnen opleveren vanuit onze ICT-organisatie. En als we onze IT-expertise op orde hebben, kunnen we bovendien samen met de business-tak van de Belastingdienst verder vooruit gaan kijken.'

Wie zou je in de volgende nieuwsbrief aan het woord willen laten?

'Ik hoorde dat DUO meer dan 40% inhuur heeft. Ik ben wel benieuwd naar hun visie op personeel en IT.'