Werken aan een open en transparante overheid bij Rijkswaterstaat

Publieke informatie is het recht van de burger. Dat is het uitgangspunt van de Wet open overheid (Woo) die naar alle waarschijnlijkheid volgend jaar in werking treedt. Ambtenaren moeten informatie actiever gaan publiceren, delen en bewaren. I-Interimmer Irène Moonen werkt bij het programma Open Overheid van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) als Business Implementatiemanager bij Rijkswaterstaat (RWS). Het programma werkt aan de verbetering van de informatiehuishouding in de brede zin, met de invoering van de Woo als onderdeel daarvan.

Wat is de Wet open overheid (Woo)?

Irène: 'De Woo is een initiatiefwet die waarschijnlijk in 2022 in werking treedt. Een van de zaken die de Woo gaat regelen is dat dat de Rijksoverheid actief bepaalde documenten moet gaan publiceren. Actief betekent niet wachten tot erom gevraagd wordt via de Wet openbaarheid van bestuur (Wob), maar daarvoor al. De Woo moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De achterliggende gedachte is dat overheden transparanter worden naar buiten toe, naar de samenleving en de burgers. Maar de Woo gaat ook over het verbeteren van de eigen informatiehuishouding en het voldoen aan de bijbehorende wet- en regelgeving. De Kindertoeslagenaffaire heeft het thema openbaarmaking in een versnelling gebracht. Het belang van een transparante overheid en documenten die vindbaar zijn hebben nu ook politieke aandacht.'

Wat is precies jouw opdracht bij Rijkswaterstaat?

'RWS wil de interne informatiehuishouding verbeteren zodat informatie goed beschikbaar en toegankelijk is, en voldoen aan de wet- en regelgeving voor het publiceren en archiveren van documenten die daarvoor in aanmerking komen. Het eerste dat nodig is om dit eigen te maken voor alle 9.000 medewerkers van Rijkswaterstaat, is bewustzijn. Daarom werken we nu aan een bewustwordingscampagne over het belang van goed opslaan, bewaren en publiceren. Belangrijk is dat alle onderdelen van RWS aan de slag gaan om te voldoen aan een open overheid.'

In welke fase zit je nu?

'RWS publiceert zelf al veel informatie, zoals onderzoeksrapporten, data over waterstanden en wegtemperatuur en gegevens op het gebied van omgevingsmanagement. Ik ben heel enthousiast over de resultaten van onze pilot bij de afdeling Water, Verkeer een Leefomgeving. Daar hebben we een mooi proces opgesteld voor het actief publiceren van externe onderzoeksrapporten en dat gaan we nu RWS-breed uitrollen, zodat medewerkers op dezelfde manier onderzoeksrapporten publiceren. Daarnaast kijken we naar de processen rondom website-archivering zodat die passen bij de rijksbrede afspraken. Ook kijken we naar het installeren van zoek- en vindsoftware waarmee de afhandeling van Wob-verzoeken efficiënter kan. Daarnaast gaan we zorgen dat RWS kan aansluiten bij PLOOI, het platform waar burgers overheidsinformatie kunnen vinden.'

Wat spreekt jou zo aan bij dit project voor I-Interim Rijk?

'Het programma Open Overheid draagt bij aan vertrouwen in een overheid, die transparanter wil zijn. Dat vind ik belangrijk, want ik zit graag dicht bij de uitvoering. RWS zit als uitvoerende organisatie daar waar de samenleving de impact het werk direct merkt en dat past bij mij. Mijn functiebenaming is Business implementatiemanager. Implementeren betekent voor mij dat mensen de dingen kunnen doen die ze moeten doen. Ik vraag wat ze nodig hebben en probeer daar antwoord op te geven.
Wat ik kan bijdragen vanuit I-Interim Rijk, is dat I-Interimmers elkaar versterken met onze kennis en ervaring, omdat we van collega’s kunnen horen hoe andere ministeries de zaken aanpakken. Of het nu in de rol is van projectleider, programmamanager of architect, we kunnen altijd bij elkaar terecht. En die kennis en ervaring delen wij zelf ook weer met anderen.'