Een kijkje in het covid-crisisteam

Paulien Dirkzwager heeft een flinke carrière achter de rug. Ze zag alle hoeken van de wereld, maar kwam uiteindelijk thuis bij de Rijksoverheid. Als rijksconsultant werkt zij nu in het covid-crisisteam bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) als projectleider van de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) voor ondernemers, diens opvolger Subsidie Vaste Lasten voor onder andere Nachtsluiting (VLN) en de Aanvullende Tegemoetkoming Evenementen (ATE). Wat is Pauliens achtergrond, wat doet ze nu en wat is het mooiste aan haar werk?

Jobhoppen en impact maken

Snelheid en iets bijdragen heeft altijd een rol gespeeld in Pauliens carrière. Het begon toen Paulien na haar middelbare school haar hobby in werk veranderde en jarenlang als professioneel jockey in binnen- en buitenland werkte. Vanwege het toekomstperspectief en gevaar dat het beroep met zich meebracht, besloot ze op haar 21e te stoppen en internationaal management te gaan studeren. Uiteindelijk kwam Paulien bij de Kamer van Koophandel (KVK) terecht, waar ze ruim vijfentwintig jaar met veel plezier heeft gewerkt. Paulien: ‘Ik vond dat het allerleukste werk dat er was. Ik deed internationale handelsbevordering en hielp ondernemers over de hele wereld, onder andere met Europese subsidie, van Azerbeidzjan en Brazilië tot Zuid-Afrika en Frankrijk. Na de fusie van de KVK’s werkte ik anderhalf jaar in Amsterdam bij StartupDelta dat door EZK was opgericht om het startup-ecosysteem in Nederland een boost te geven. Neelie Kroes was de zogenaamde special envoy van StartupDelta.

'Ik heb af en toe echt het gevoel alsof ik op een formule 1-circuit aan het rijden ben'

Uiteindelijk werd mijn standplaats Utrecht. Vanwege mijn veranderde thuissituatie kon ik het forensen niet meer combineren met mijn kinderen. Vanuit de KVK kon ik aan de slag bij de Rijksdienst voor Ondernemers (RVO). Daar kreeg ik twee jaar om het project FastLane op te zetten en te bestendigen. Fastlane helpt start- en scale-ups groeien met alles wat de overheid te bieden heeft. Dit deed ik eerst vanuit de KVK, en daarna als rijksconsultant van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, waar ik sinds september 2020 werk. Als rijksconsultant hielp ik eind vorig jaar naast Fastlane het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) bij het onderdeel waterstof van de InnovatieExpo, een grootschalig interdepartementaal event waarmee innoverend Nederland op de kaart wordt gezet. Toen ik hoorde dat er bij EZK een covid-crisisteam was waar ze iemand zochten, wist ik meteen dat ik dat wilde doen. Bij de uitbraak van de pandemie, dacht ik namelijk ‘de wereld staat in brand en ik zou het liefst een plek hebben waar ik die brand een beetje kan helpen blussen, iets wat impact heeft’.’

“De wereld staat in brand en ik zou het liefst een plek hebben waar ik die brand een beetje kan helpen blussen, iets wat impact heeft”

De schakel tussen beleid en uitvoering

De Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL), en diens opvolger Subsidie Vaste Lasten voor onder andere Nachtsluiting (VLN), is een steunmaatregel voor ondernemers, en is op dit moment de meest omvangrijke subsidieregeling van EZK. Paulien: ’Het is een gave, uitdagende klus waar heel veel gebeurt met een multidisciplinair team van beleidsmakers, juristen, financieel adviseurs en de uitvoering. Bij de RVO, de uitvoerder van TVL, werken er zo’n 400 mensen aan deze regeling. In mijn rol is het belangrijk dat ik goed manage dat wat we toezeggen ook daadwerkelijk uitgevoerd kan worden. Beleid en uitvoering moeten daarbij hand in hand gaan, zodat we de daad bij het woord voegen.’

Paulien: ‘Elk kwartaal bepaalt het kabinet of het steunpakket wordt verlengd. En zo ja, hoe deze eruit gaat zien. De TVL was zo ingericht dat het meegroeit en -ademt met de coronamaatregelen van het kabinet. In totaal zijn er zo’n 360.000 aanvragen ontvangen van ondernemers voor de tegemoetkoming.’  

De dagen van Paulien zien er altijd verschillend uit, maar sommige elementen komen wel terug. Paulien: ‘Ik zit soms bij overleggen met bewindspersonen. Met name het ministerie van SZW, EZK en Financiën gaan over de steunmaatregelen. Met elkaar stemmen we af wat de maatregelen voor ondernemers moeten behelzen.’ Na de besluitvorming kijkt Paulien met haar team vervolgens hoe deze maatregelen er in de praktijk uit komen te zien. Dit wordt met behulp van een Kamerbrief teruggekoppeld aan de Kamer, die hier ook van op de hoogte moet zijn. Paulien: ‘Geregeld zijn er Kamerdebatten. Op alle vragen die daar gesteld worden, moet een antwoord komen. Die Kamerbrieven, Kamerdebatten en (inhoudelijke) afstemming coördineer ik voor de TVL.’

Vanzelfsprekend heeft dit onderwerp veel media-aandacht. Alles ligt onder een vergrootglas, omdat het om een groot budget gaat voor een grote groep van het Nederlandse bedrijfsleven. Paulien: ‘Het is daarom extreem belangrijk dat we zorgen dat de staatssecretaris of minister goed geïnformeerd is. Alle antwoorden en informatie moeten inhoudelijk en vanuit juridisch perspectief kloppen. Wanneer bekend is hoe de regeling voor de Nederlandse ondernemers eruit gaat zien, dan moet dit in verband met het Europees steunkader goedgekeurd worden door de Europese Commissie. Eenmaal goedgekeurd, dan volgt een melding in de Staatscourant.’

Tijdsdruk en keuzes maken

Paulien: ‘Deze opdracht brengt allerlei uitdagingen met zich mee, maar de korte deadlines en daarmee gepaarde tijdsdruk is wel de grootste. Normaal gesproken heb je wel een halfjaar nodig om een regeling te schrijven en nu moet dat in enkele weken. En er zijn deadlines, heel veel strakke deadlines. Ook vind ik het een uitdaging dat je soms heel graag dingen wil, maar dat het technisch niet kan. Je moet dus afwegingen maken tussen wie je wel en wie je niet kunt helpen. Daarnaast vraagt de tijdsdruk behoorlijk wat van je. Soms is er een bepaald document nodig en heb je een uur om het te regelen. Het kan dan geen flutdocument zijn, want het gaat echt ergens over. In een kort tijdsbestek moet het inhoudelijk tot in de puntjes afgestemd zijn met alle partijen, van communicatie tot de juridische afdeling. Dat is flink aanpoten, schakelen en doorpakken. Ik denk ook dat dit mijn eerste klus in mijn leven is die ’s nachts in mijn hoofd doorspeelt. Ik lig er niet wakker van, maar als ik wakker ben, dan popt het wel op. Continu alert zijn en altijd aan staan.’

Grenzeloos samenwerken

Paulien: ‘Voor deze opdracht werken we interdepartementaal samen, soms wel met vijf verschillende ministeries. Je bent echt samen één overheid. Zo werken het ministerie van Financiën, SZW, VWS, EZK, J&V en OCW samen. Daarnaast zijn uitvoering en beleid ook heel nauw verbonden. In gesprekken die we hebben, bijvoorbeeld over schuldenproblematiek van bedrijven, zitten we aan tafel met de uitvoerders, zoals het UWV, de Belastingdienst en de RVO. Volgens mij is dat echt uniek. We bedenken samen hoe we het het beste kunnen aanpakken. Een voordeel van de tijdsdruk hier is dat we het echt samen móeten doen. Je hebt elkaar nodig en je versterkt elkaar.’

Top notch team

Op de vraag wat het allerleukste is aan de opdracht, kan Paulien kort zijn: het team. Paulien: ‘Je krijgt echt een adrenalinekick. Het gaat echt ergens over en je moet in korte tijd van alles regelen. Hoe leuk is het dan om met fantastische professionals te werken. Een deel van de collega’s is nog best jong, en zó slim. Echte I-talenten die intrinsiek gemotiveerd zijn om mee te blussen. Ik heb af en toe echt het gevoel alsof ik op een Formule 1-circuit aan het rijden ben. Ik denk ook nooit dat iets a waste of time is, want die tijd is er gewoon niet. En voor hen die denken dat beleid stoffig is, no way. Het enige stof dwarrelt hier achter je, omdat je zo hard aan het racen bent. Het is een diverse opdracht met veel verschillende facetten – van stressvolle debatten tot zorg dragen dat beleid en uitvoering met elkaar in gesprek blijven.’

“Ik heb af en toe echt het gevoel alsof ik op een Formule 1-circuit aan het rijden ben"

De toekomst

Paulien: ‘Wat de toekomst gaat brengen, weten we niet. Vaak weet je ’s morgens niet hoe het einde van de dag eruitziet. In elk geval zit ik tot het eind van dit jaar op deze klus. Wat mijn volgende klus wordt? Iets bij Buitenlandse Zaken waar ik mijn internationale kennis met het bedrijfsleven kan gebruiken lijkt me interessant.’

Wil jij meer weten over (de flexschil van) Rijksconsultants? Wie weet zit jouw droomopdracht er ook tussen. Vind meer informatie via www.rijksconsultants.nl.