Hoe blus je een cyberbrand of voorspel je incidenten met Twitter?

Op 24 september ging staatssecretaris Raymond Knops op digitaal werkbezoek bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Centraal stond de dialoog met jongeren. Vanuit zijn betrokkenheid bij het I-Partnerschap sprak Knops met drie jonge IT-onderzoekers binnen de Rijksoverheid, als voorbeeld van duurzame samenwerking met het hoger onderwijs. Hij was zeer geïnteresseerd in hun onderzoeken naar een veiliger cloud, de detectie van terrorisme en opsporing van bewijsmateriaal in systemen. “Met de uitkomsten van jullie onderzoeken wordt echt wat gedaan. Dat is mooi”, concludeerde Knops tevreden tijdens het gesprek.

Digitaal werkbezoek van Knops bij jonge IT-onderzoekers bij de Rijksoverheid, initiatief van I-Partnerschap
Screenshot van het digitale werkbezoek van Knops aan de jonge IT-onderzoekers bij de Rijksoverheid

Wat houdt hun onderzoek bij de Rijksoverheid in? Kimberly Hengst deed dit jaar bijvoorbeeld haar afstudeeronderzoek bij het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) en is er sinds kort cyber security adviseur. Ze vergelijkt haar onderzoek naar veiligheid in de cloud met een brandende prullenbak: “Wat doe je bij brand en hoe voorkom je een volgende? Bij een cyberincident in de cloud kun je als organisatie er niet altijd direct zelf bij.” Uit haar onderzoek volgen maar liefst 93 aanbevelingen voor de aanpak van dergelijke incidenten. Weet welke clouddiensten je afneemt, gebruik de aangeboden beveiligingsopties en zorg voor een goed contract, is haar advies. En als het fout gaat: deel die informatie!

’’Als het fout gaat: deel die informatie!’’

Laurens Müter wil met zijn promotieonderzoek dicht tegen de praktijk aanzitten en impact hebben, vertelt hij desgevraagd aan de staatssecretaris. Vandaar ook zijn onderzoek voor het PolitieLab naar Twitter als informatiebron: kun je met de analyse van twitterberichten bijvoorbeeld incidenten op straat voorspellen, zoals te verwachten problemen bij een groepsdemonstratie? Of bij een grote kerkbrand dankzij twitterfoto’s sneller op de hoogte zijn van de situatie ter plaatse?

Mijke van den Hurk, ook promovendus bij het PolitieLab, deelt Laurens’ behoefte aan maatschappelijke relevantie en praktische resultaten. Ze bouwt computersimulaties die helpen om politie-interventies vooraf te kunnen testen, bijvoorbeeld als het gaat om criminele netwerken. De computermodellen analyseren de verschillende scenario’s, zodat de meest effectieve aanpak bepaald kan worden. “Het zijn geen voorspellingen”, zegt Mijke. “Het is eerder een tool die inzicht geeft in mogelijke gevolgen van politieacties, die je vooraf wellicht niet bedacht zou hebben.”

Na afloop zijn de drie onderzoekers goed te spreken over het online werkbezoek van Knops: ze waarderen zijn oprechte interesse en de prettig informele sfeer tijdens het gesprek. “Het was heel bijzonder om met de staatssecretaris in gesprek te gaan”, vertelt Mijke. “Inspirerend ook om van elkaar te horen met welk onderzoek je bezig bent”, sluit Kimberly af.

Het I-Partnerschap Rijk-Hoger Onderwijs helpt duurzame samenwerking tussen het hoger onderwijs en het Rijk verder uit te breiden. Staatsecretaris Knops tekende daarvoor een intentieverklaring dit voorjaar, samen met de koepel van universiteiten en hogescholen.

Zo werken I-Partnerschap en het NCSC samen aan de oprichting van een rijksbreed netwerk van PhD-onderzoekers op het gebied van cybersecurity. Het NCSC pakt daarbij de coördinatie op, zorgt voor communityvorming en voor rijksbrede kennisdeling.

Het PolitieLab is een samenwerking van de Nationale Politie met de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit van Utrecht op het thema kunstmatige intelligentie (AI) en data-analyse. De ambitie is een brede ’AI-hub’ te worden in Midden-Nederland voor publieke diensten. Het I-Partnerschap is nauw betrokken bij de hub en werkt samen met de Nederlandse AI-coalitie voor een goede inbedding in de landelijke AI-plannen. Sinds september is een kwartiermaker aan de slag om de samenwerking met diverse rijkspartners in de hub verder aan te jagen. In de hub wordt op allerlei manieren samengewerkt met het hoger onderwijs aan de hand van actuele vraagstukken rond publieke diensten.