Van groepsopdracht tot innovatielab: IT-onderwijs en Rijk trekken steeds meer samen op

In maart ging het team van I-Partnerschap van start om de samenwerking tussen Rijksoverheid en hoger onderwijs op IT-gebied aan te jagen. Tien maanden later kan het programmateam terugkijken op een opbrengst van ruim honderd opdrachten en opdrachtaanvragen. De opdrachten zijn afkomstig van acht departementen, verspreid over Nederland en gericht op actuele IT-thema’s. Daar is niet alleen het programmateam blij mee, maar ook de opdrachtgevers.

Infrastructuur en Waterstaat (I&W) is een van die opdrachtgevers. Samen met het I-Partnerschap bouwt het departement actief aan een duurzame samenwerking met het hoger onderwijs. Intern zijn daarvoor twee vaste ’trekkers’ aangesteld. Met stagiairs, via groepsopdrachten of gezamenlijk onderzoek haalt I&W de laatste kennis in huis op het gebied van bijvoorbeeld data, artificial intelligence (AI) en cyber. Zo denken studenten mee over een AI-systeem dat aan de hand van camerabeelden storingen van bruggen kan voorspellen. Of ze inventariseren de beschikbare data en de mogelijke innovaties met die gegevens.

Totaal aantal projecten per departement.

Permanente proeftuin

Ook Defensie heeft intern een klein team opgezet om structurele IT-samenwerking mogelijk te maken. Dankzij het rijksbrede netwerk van het I-Partnerschap kunnen bestaande samenwerkingen worden uitgebreid of relaties verder uitgebouwd. Ook helpt het programmateam bij het vinden van een passende onderwijspartner en samenwerkingsvorm voor een specifieke opgave. Zo ontwikkelt Defensie een campus op de legerplaats in Oirschot met focus op robotica en AI. Het wordt een proeftuin in permanente samenwerking met studenten en onderzoekers, om te kijken hoe nieuwe technologieën toegepast kunnen worden en verder doorontwikkeld.

Hogeschool Fontys ICT heeft een soortgelijke vaste band met de Sociale Verzekeringsbank, binnenkort geformaliseerd in een overeenkomst. IT-studenten werken bijvoorbeeld voor de minor ’digital experience design’ mee aan de ontwikkeling van DigiD.

Aantal projecten per thema.

Veel variatie mogelijk

Rijksorganisaties zien meestal wel de voordelen van een structurele samenwerking, maar weten soms niet hoe te beginnen. Ook het hoger onderwijs kent niet altijd de weg binnen de brede Rijksoverheid. Regiomanager Mira Wagener van het I-Partnerschap: “Vandaar dat we geïnteresseerde rijksorganisaties en onderwijsinstellingen zo veel mogelijk willen laten proeven van de variatie in mogelijkheden. Van stageopdracht tot estafettegroepsproject, van lectoraten tot gezamenlijke innovatielabs.”

Neem een voorproefje

Nils, Sara en Tobias vertellen in deze korte film wat ze als studenten en onderzoekers hebben bijgedragen aan de Nationale Politie, CIO Rijk en Justitie.

Drie voorbeelden van I-Partnerschap tussen Rijk en hoger onderwijs

Het I-Partnerschap is een uniek samenwerkingsverband
tussen de Rijksoverheid en het hoger onderwijs op het gebied van IT.

Deze samenwerkingen vinden op allerlei manieren plaats
op thema’s als cybersecurity, eGovernance en data en AI.

Alle rijksorganisaties kunnen meedoen.

Nils neemt zoveel kennis mee vanuit de universiteit
en mijn collega’s hier op de vloer zeiden al:
ik heb tien jaar geleden AI gestudeerd en dat is al niet meer te vergelijken
met wat er nu allemaal gaande is en beschikbaar is.

Ik ben er toch achtergekomen dat ik het heel leuk vind
dat je echt een praktische toepassing maakt.

En nu ben ik in staat om met mijn algoritmes de digitale rechercheurs
te ondersteunen waardoor zij hun werk weer beter kunnen doen.

Ik heb dus gewerkt aan het herkennen van bonnetjes van geldwitwasserij.
Die bonnetjes die staan vaak op uitgelezen telefoons met 500.000 afbeeldingen
dus ik heb daar een algoritme voor getraind die automatisch die bonnetjes kan herkennen.

Mijn onderzoeksvraag is of Big Data en AI toepassingen wijzen
op een fundamenteel andere sturingsrol van de overheid.

De rol van technologie wordt vaak op de korte termijn overschat
en op de lange termijn onderschat.
Er gebeurt iets, er is een AI toepassing, daar vindt men dan heel veel van.
Of er wordt bijvoorbeeld data verzameld, bijvoorbeeld met zo een Corona-app.

En dan schreeuwt iedereen moord en brand:
mag dit wel, kan dit wel en tot hoever reiken die grenzen dan?

En ik denk dat dat terecht is dat er nu een maatschappelijk debat
over gevoerd wordt, maar ik hoop wel dat niet vergeten wordt
dat de gevolgen voor hoe de overheid functioneert op de lange termijn
waarschijnlijk veel groter zijn.

Voor mijn stage heb ik aan Ons D.C. gewerkt.
Dat is eigenlijk een applicatie die een beetje op facebook lijkt,
maar dan specifiek voor detentiecentrums is ontwikkeld.

We weten allemaal dat bij programmeren de techniek heel snel gaat
en dat is wel een dingetje dat ik heel erg mee heb kunnen brengen aan dit bedrijf.
Van: zo kan het ook of deze techniek is beter gemaakt voor wat
jullie willen bereiken.

Je hebt toch een bepaald beeld van de overheid en ik denk wel
dat mijn beeld heel erg is veranderd.
Het grootse eraan, dat vind ik echt mooi, dat vind ik echt leuk ook.


Je kan hier zo veel leren en dat vind ik echt zo mooi.

Meer weten?

Dit zijn 10 manieren hoe hoger onderwijs en het Rijk structureel kunnen samenwerken op IT-gebied.