Hoe Defensie studenten trekt en leert van robots

Hoe kan een robottank in een rampgebied gewonden optillen en meenemen naar een medische post? Het is een van de praktijkgerichte onderzoeksvragen die het ministerie van Defensie samen met Fontys Hogeschool ICT oppakt in de Safety & Security Campus op legerbasis 13 Lichte Brigade in Oirschot. Behalve Defensie en Fontys werken op de campus ook politie, douane en Brainport Eindhoven samen om te ontdekken welke technologische innovaties er mogelijk zijn met robots en autonome systemen. I-Partnerschap helpt deze samenwerking verder uit te bouwen.

Bij de ingang van het iBestuur Congres 2021 trok de door Defensie meegebrachte robottank - ‘een set wielen met sensoren’ – al meteen de aandacht. Binnen vroeg gespreksleider Frits Bussemaker van I-Partnerschap aan senior projectmanager Jean-Pierre Schouwenaars (Defensie) en lector Teade Punter (Fontys) wat de samenwerking in Oirschot hen brengt. Schouwenaars: ‘Het allerbelangrijkste vind ik dat we IT-studenten leren kennen. We hebben nu een ander beeld van wat er bij studenten leeft en wat ze doen. Daar doen we ons voordeel mee bij de werving van nieuwe medewerkers.’ Studenten krijgen op hun beurt een beter beeld van Defensie. En dat levert concreet wat op: ‘De eerste stagiair die ik van Teade heb mogen ontvangen, werkt inmiddels bij Defensie. Dit soort samenwerkingen zijn dus enorm waardevol voor beide partijen.’

Praktische uitdagingen

Fontys werkt ’challenge based’ bij elke onderzoeksvraag, legt Teade Punter uit. Die aanpak met echte praktijkvraagstukken brengt studenten meer dan alleen de techniek van softwareontwikkeling. ‘Door deze manier van werken leren ze ook waar je iets voor maakt.’ De Fontys-studenten onderzoeken bijvoorbeeld op de campus hoe je een robottank leert om autonoom beslissingen te nemen en wat daarbij komt kijken. Dankzij dat praktijkgerichte onderzoek ontdekt Defensie hoe ze de robot in kunnen zetten om onder andere veiliger te werken. Schouwenaars: ‘We willen geen ideeën voor in de vitrinekast, maar koppelen die ideeën direct aan de gebruikers. Daarom zitten we ook fysiek op de legerbasis.’

Voortbouwen

Defensie heeft zes tankrobots. Voor één robot wordt nu bekeken of die met een opbouw geschikt is voor het optillen en vervoeren van gewonden. Een ander onderzoeksproject richt zich op drones. Schouwenaars: ‘Nu weten we nog niet helemaal wat die kunnen.’ Samenwerken met onderwijs is wat hem betreft dan ook hoognodig om die kennis verder te ontwikkelen. Punter: ‘Een praktijkgericht onderzoek duurt 20 weken. Semester na semester bouwen we voort op de schouders van het vorige project.’ Heb niet meteen te hoge verwachtingen, is zijn tip. Soms zet een volgende groep studenten een stap op de plaats, omdat ze vinden dat het anders moet. Schouwenaars: ‘Dat is juist het verfrissende aan studenten. Ze denken alleen vanuit de opdracht en zijn niet ‘besmet’ met strategische en politieke spelletjes.’

‘We willen geen ideeën voor de vitrinekast, maar direct te gebruiken op de legerbasis’

Bekend maakt bemind

Toch moeten organisaties wennen aan dit soort samenwerkingen, erkent Schouwenaars. ‘Onbekend maakt onbemind. I-Partnerschap helpt ons daarbij, dankzij onder andere hun contacten op allerlei niveaus. Daardoor borgen we een langetermijnaanpak en zorgen we tegelijkertijd dat onze producten constant in ontwikkeling zijn.’ Die aanpak vinden ook andere landen interessant. Zo kwam onlangs een Amerikaanse delegatie op bezoek. Punter: ‘Wij zijn de grootste hbo-ict-opleiding van Nederland. Onze afstudeerders vinden gretig aftrek dankzij onze open innovatieomgeving. Het helpt rijksorganisaties dat I-Partnerschap hen rijksbreed vertegenwoordigd.’

Slim en langer samenwerken

Om echt toegevoegde waarde te hebben van de studenten, is het slim om langer samen te werken, vinden beiden. Punter: ‘Een langeretermijnvisie is belangrijk.’ Je krijgt er dan ook meer voor terug, vindt Schouwenaars. ‘Zo organiseerde Fontys een ochtend met studenten die ethische aspecten van digitalisering bestuderen. Het is hartstikke interessant om daar met mensen over na te denken die in de toekomst daar ook de beslissingen over nemen.’

Tegelijkertijd vinden ze ook dat organisaties samenwerking niet te moeilijk moeten maken. Schouwenaars: ‘Bedenk een goede aanpak, begin gewoon en verfijn die samenwerking onderweg. Je leert alleen samenwerken door het te doen.’

Zelf zien?

Ook een keer kijken bij de Safety & Security Campus om te zien hoe zij samenwerken? Neem contact op met I-Partnerschap Rijk-Hoger Onderwijs via i-partnerschap@rijksoverheid.nl

Samenwerkingstips

  • Zorg voor een langetermijnvisie op samenwerking met het onderwijs.
  • Maak het niet te moeilijk: begin gewoon en evalueer daarna. Zo verfijn je de samenwerking onderweg.
  • Leer elkaar goed kennen en begrijp de doelen van je samenwerkingspartner.
  • Leg de lat niet te hoog bij de eerste samenwerking.
  • Realiseer je dat je door samenwerking met het onderwijs niet alleen contact hebt met studenten, maar via het netwerk van de opleiding ook gebruik kunt maken van andere expertise.
  • Leer van anderen!