Open kaart over pensioenen

Gevangenisbewaarders, brandweermannen en scheepvaartinspecteurs hadden tot enkele jaren geleden allemaal een substantieel bezwarende functie: een functie die extra belastend is. Hoewel het werk nog steeds moet gebeuren, is er veel veranderd rondom de bezwarende functies. Door nieuwe en complexe regels weten veel medewerkers niet meer precies wat hun rechten zijn. Het Kennispunt Financiële Rechtspositie (KFR) biedt uitkomst.

Stel je voor, je bent ervan overtuigd dat je op je 60e met vroegpensioen kunt, met behoud van je laatst verdiende salaris. Als dat niet zo blijkt te zijn, kunnen de emoties hoog oplopen. ‘Mensen hebben daar echt pijn van. We wilden ze dan ook goed en transparant informeren over de veranderde regels en ze laten zien wat de gevolgen zijn,’ zegt Ad van Doorn, P&O adviseur van de Inspectie voor de Leefomgeving en Transport (ILT).

Ad van Doorn en Ingrid van der Voort

Transparantie over rechten

‘Ik weet natuurlijk wel iets over het dossier substantieel bezwarende functies,‘ vervolgt hij. ‘Maar de regelingen zijn zo complex dat je de plank snel mis slaat. De gevolgen van een fout kunnen groot zijn. Daarom hebben we de financiële en juridische experts van het kennispunt in 2015 om hulp gevraagd. ’ Destijds veranderde de regelgeving rondom de substantieel bezwarende functies weer en dat had voor zo’n 50 ILT’ers gevolgen, onder wie Inspecteurs scheepvaart, Inspecteurs vliegers en Rechercheurs van de eigen Inlichtingen- en Opsporingsdienst.

‘Zij vroegen zich af: waar heb ik nog recht op? Wanneer mag ik uit dienst? En hoeveel geld heb ik dan? We wilden daar open over zijn,’ legt Ad uit. ‘Inzicht geven dus, in wat er in de loop van de tijd is veranderd,’ vult Ingrid van der Voort hem aan. Zij, senior adviseur en jurist bij het Expertisecentrum Organisatie en Personeel (EC O&P) Arbeidsjuridisch advies, werd door Ad gevraagd de ILT’ers te informeren over hun rechten. ‘Ook omdat de regels ingewikkeld zijn, blijft het beeld van de oude regeling vaak bij mensen hangen.’

Maatwerk voor medewerkers

Ingrid vertelde de ILT-medewerkers in bijeenkomsten precies wat de oude en de nieuwe regeling inhouden en wat de gevolgen kunnen zijn van de veranderingen. ‘Na zo’n bijeenkomst konden zij een afspraak met ons maken. Wij berekenden dan op basis van hun gegevens wat de gevolgen zijn voor hun individuele situatie,’ zegt Ingrid.

Ingrid van der Voort, senior adviseur en jurist bij het Expertisecentrum Organisatie en Personeel

Hoewel niet iedereen blij was met de uitkomsten, was het een goede greep om het kennispunt in te vliegen. Ad: ‘Ze hebben de financiële en de juridische kennis op dit dossier. De presentaties waren zeer deskundig en werden goed gewaardeerd. Als wij zelf uitleg geven, denken medewerkers misschien ‘ze kunnen me van alles vertellen’ terwijl het EC O&P als objectief wordt gezien omdat het een onafhankelijke organisatie is . En het gaat om foutgevoelige informatie dus je wilt geen missers maken.’

Meevaller

Toch namen veel medewerkers met een substantieel bezwarende functie geen blad voor de mond. Ad lachend: ‘Ingrid kreeg af en toe flink de wind van voren.’  ‘Ik begrijp dat heel goed,’ reageert Ingrid. ‘Als je wordt verrast, kan dat hard aankomen. Ik vond het goede gesprekken, mensen durfden vragen te stellen. En intussen hebben we heel wat beelden recht kunnen zetten. Want ook over de oude regeling was veel verwarring, daar hebben we uitgebreid over gesproken. Wat bleek? Veel medewerkers hadden daar onrealistische verwachtingen van.’

In een enkel geval viel het zelfs erg mee. Hield een medewerker voor zijn pensioen netto meer over dan hij had gedacht. ‘Dat was wel een eyeopener,’ zegt Ad. ‘Van die medewerker hebben wij nog een kaart gekregen als bedankje.’ Hoe dan ook: door inzicht te geven, kunnen medewerkers zich voorbereiden op de toekomst. Ingrid: ’Gelukkig zijn er meerdere dienstonderdelen die de ILT-aanpak hanteren. Zo krijg je de kans om openheid te bieden.’

Meer vertrouwen door integraal advies

Dat levert behalve goed geïnformeerde medewerkers volgens Ad ook veel vertrouwen op: ’Je voorkomt beroep- en bezwaarprocedures die soms jaren duren. Die weg is natuurlijk altijd een mogelijkheid als je er samen niet uitkomt maar je gaat niet met zijn allen naar de rechter. Dat doe je thuis ook niet. Als er problemen zijn, bespreek je die eerst aan de keukentafel en probeer je ze op te lossen.’

Ad van Doorn, P&O adviseur van de Inspectie voor de Leefomgeving en Transport (ILT)

Zonder de stevige en integrale advisering van EC O&P was dat waarschijnlijk niet gelukt. Ad: ‘Ze bekijken het dossier breder dan alleen vanuit juridisch of financieel perspectief. We hebben alle aspecten goed kunnen bespreken, ook als het gaat om het vertrouwen van medewerkers. Maar het begint natuurlijk bij hun expertise op juridisch en financieel gebied en op het terrein van ambtelijke regelgeving. De financiële kennis kun je ook bij een bureau halen, maar als je integraal advies wilt, moet je toch echt bij het Expertisecentrum Organisatie en Personeel zijn.’