Ontwerpadvies SER over de arbeidsmarkt; wat houdt dit in?

Weblogs

Begin juni hebben werkgevers, de vakbonden en de onafhankelijke kroonleden verenigd in de Sociaal-Economische Raad (SER), overeenstemming bereikt over arbeidsmarkthervormingen.

Aanbevelingen

De SER doet een nieuw kabinet aanbevelingen op drie terreinen:

  1. Arbeidsmarkt, inkomensbeleid en gelijke kansen;
  2. Investeren in brede welvaart, publieke sector en toekomstig verdienvermogen; en
  3. Budgettair beleid.

Voor zowel HR-functionarissen als arbeidsjuristen zijn met name de aanbevelingen op het eerste terrein interessant.

Foto van mensen in verschillende soorten werkkleding

Arbeidsmarkt

De SER wenst dat de arbeidsmarkt van morgen mensen duurzame werk- en inkomenszekerheid biedt en ruimte voor het combineren van werk met leren, met zorgtaken en met een privéleven. Daarnaast moet de arbeidsmarkt ondernemingen wendbaarheid bieden om te anticiperen op veranderende omstandigheden. Om dit te bereiken doet de SER voorstellen die flexibele arbeidsrelaties terugdringen en het gebruik van de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd voor werkgevers aantrekkelijker maken. Daarnaast geeft de SER aan te willen bouwen aan een proactieve van-werk-naar-werk infrastructuur en een leercultuur die is gericht op een leven lang ontwikkelen (LLO). In dit artikel beschrijven we de voorgestelde maatregelen die arbeidsrechtelijk van aard zijn en voor de overheidswerkgever relevant zijn.

Ketenregeling: de tussenpoos van zes maanden komt te vervallen

Er mogen drie tijdelijke arbeidsovereenkomsten worden aangegaan gedurende maximaal drie jaar. Permanente tijdelijkheid van werk bij dezelfde werkgever wordt niet meer mogelijk doordat de onderbrekingstermijn – de huidige tussenpoos van zes maanden – komt te vervallen. Uitzonderingen bij cao zijn niet mogelijk.

Oproepovereenkomsten worden afgeschaft

Oproepovereenkomsten (inclusief nulurenovereenkomsten) worden afgeschaft en vervangen door een basisovereenkomst met minimaal een kwartaalurennorm. Hierdoor wordt het loon van een werknemer voorspelbaar.

Het uitzendregime wordt aangescherpt

De toegang tot de uitzendmarkt moet beter worden gereguleerd, bijvoorbeeld door verplichte certificering van uitzendbureaus en andere partijen die bemiddelen in arbeid.

De werk- en inkomenszekerheid van uitzendwerknemers wordt vergroot door de duur van fase A (het uitzendbeding, het onbeperkt gebruik van tijdelijke contracten en uitsluiting van de loondoorbetalingsverplichting) wettelijk te beperken tot 52 gewerkte weken bij een uitzendwerkgever. De mogelijkheid deze termijn bij cao te verlengen vervalt. Hiermee wordt de maximale duur van fase A verkort van 78 tot 52 weken.

Om uitzendwerknemers gelijk te behandelen als andere werknemers met een tijdelijke arbeidsovereenkomst, gaat aansluitend op fase A voor het uitzenden wettelijk een fase B gelden van maximaal zes tijdelijke uitzendovereenkomsten gedurende twee jaar. Daarmee is sprake van een halvering ten opzichte van de duur van fase B zoals afgesproken in de uitzend-cao.

Uitzendkrachten krijgen recht op tenminste gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden zoals die gelden bij de inlener voor werknemers in gelijkwaardige functies.

De specifieke uitzondering voor de uitzendsector in de Pensioenwet ten aanzien van de wachttermijn komt te vervallen.

Van ontslag naar van-werk-naar-werk

Werkgever en werknemer kunnen met wederzijds goedvinden bij dreigend ontslag kiezen voor beëindiging van de arbeidsovereenkomst met inbegrip van een van-werk-naar-werk-route. De transitievergoeding kan dan achterwege blijven.

Ziekte en arbeidsongeschiktheid

Op twee punten geeft de SER aanbevelingen voor de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Dit betreffen de WIA-drempelverlaging en de wijze van vaststelling van arbeidsongeschiktheid. Er zijn arbeidsongeschikte werknemers die én geen werk én geen arbeidsongeschiktheidsuitkering hebben omdat zij minder dan 35 procent inkomen verliezen. Om de positie van deze 35-minners te verbeteren wordt een drempelverlaging doorgevoerd van 35 naar 15 procent. Daarnaast vindt de SER het wenselijk dat het arbeidsongeschiktheidspercentage wordt vastgesteld op basis van een realistische toets: er wordt reëel gekeken naar functies die voor de werkende uitvoerbaar zijn in plaats van naar theoretische mogelijkheden die in de praktijk niet blijken te bestaan.

Zelfstandigen

De SER wil het gebruik van schijnconstructies tegengaan en tegelijkertijd de positie van echte zelfstandigen verbeteren. De zelfstandigenaftrek wordt in de SER-voorstellen afgebouwd.

Verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering

Om oneerlijke concurrentie en te grote inkomensrisico’s voor individuen te voorkomen, wil de SER zelfstandigen verplichten zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid.

Sociaal vangnet en pensioen

De (T)OZO (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers) biedt aanknopingspunten om een sociaal vangnet voor zelfstandigen te creëren. De afspraken uit het pensioenakkoord ten aanzien van het pensioen van zelfstandigen worden opgevolgd.

Collectief onderhandelen

Om zelfstandigen te kunnen laten rekenen op een eerlijk en toereikend tarief, wordt in overleg met de ACM bekeken in hoeverre de mogelijkheden tot collectief onderhandelen opgerekt kunnen worden binnen de kaders van Europese regelgeving.

Rechtsvermoeden van werknemerschap

Om de positie van de schijnzelfstandige te verbeteren, wil de SER een rechtsvermoeden van werknemerschap introduceren. Dit houdt in dat de zelfstandige die een tarief hanteert onder de € 30 – € 35 euro per uur een beroep kan doen op het rechtsvermoeden dat hij werknemer is en dat er dus sprake is van een arbeidsovereenkomst. Het is dan aan de opdrachtgever om aan te tonen dat in dit geval toch sprake is van een overeenkomst van opdracht. Hierdoor wordt de juridische positie van een (schijn)zelfstandige verbeterd; de bewijslast verschuift van de zelfstandige naar de opdrachtgever.

Hoe nu verder?

Het ontwerpadvies is voorgelegd aan de achterbannen van de verschillende vakbonden. Indien alle achterbannen instemmen, wordt het advies vastgesteld in de Raadsvergadering van de SER. Het pakket aan voorgestelde maatregelen moet worden gezien als een integraal advies. Dat betekent dat het kabinet en werkgevers niet kunnen ‘cherry picken’ uit de afspraken; het is dus alles of niets. Het advies van de SER zal ongetwijfeld een belangrijk onderwerp zijn aan de formatietafel en mogelijk onderdeel gaan uitmaken van een toekomstig regeerakkoord.  

Reactie toevoegen

U kunt hier een reactie plaatsen. Ongepaste reacties worden niet geplaatst. Uw reactie mag maximaal 2000 karakters tellen.

* verplichte velden

Uw reactie mag maximaal 2000 karakters lang zijn.

Reacties

Er zijn nu geen reacties gepubliceerd.