Weblogs

Het nut van een preventieve toets bij ernstig verwijtbaar handelen

Inmiddels zijn we alweer in de herfst van 2020 beland en raken we gewend aan de gevolgen van de invoering van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra). Zowel procedureel als inhoudelijk is het duidelijk geworden welke uitwerking het arbeidsrecht en de CAO Rijk heeft op de arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen binnen het Rijk. Eén van de gevolgen van de invoering van de Wnra is het vervallen van de bezwaarprocedure.

Foto van preventieve toets

Wegvallen bezwaarprocedure

Vóór de invoering van de Wnra toetste een commissie van deskundigen of besluiten zorgvuldig genomen waren en of besluiten voldoende gemotiveerd en onderbouwd waren. Aan de hand van een gegeven advies van de commissie kon het bevoegd gezag de bestreden beslissing heroverwegen. Daarmee kwam het bevoegd gezag bij een eventuele beroepsprocedure (nog) beter beslagen ten ijs.

Preventieve toets

In het Onderhandelaarsakkoord Arbeidsvoorwaardenovereenkomst sector Rijk (2018-2020) is afgesproken dat vanaf 1 januari 2020 een preventieve toets in het leven wordt geroepen. Hoewel deze afspraak als zodanig niet is terug te vinden in de CAO Rijk, handelen wij wel in de geest van die afspraak. De daartoe bevoegde leidinggevenden kunnen bepaalde managementbeslissingen daarom vooraf ter toetsing voorleggen aan de arbeidsjuristen van de Kennispunten Integriteit, Ontslag en Sociale Zekerheid. 

Het gaat dan om voorgenomen maatregelen naar aanleiding van (ernstig) verwijtbaar handelen van een medewerker. Onderwerpen die preventief getoetst kunnen worden zijn:
- de strafmaat bij disciplinaire straffen;
- ontslag, waaronder de keuze van de ontslaggrond;
- ordemaatregelen;
- vaststellingsovereenkomsten.

Wat houdt een preventieve toets van het Kennispunt Integriteit in?

Het Kennispunt Integriteit voert desgewenst een preventieve toets uit, wanneer sprake is van het nemen van disciplinaire- en ordemaatregelen en/of een ontbindingsverzoek op grond van de e-grond, (ernstig) verwijtbaar handelen. Uitgangspunt hierbij is de vraag of het onderliggende dossier voldoende juridisch relevante onderbouwing bevat om een ontbindingsverzoek bij de kantonrechter te doen slagen. Bij deze toetsing worden de meest actuele ontwikkelingen in de jurisprudentie, literatuur en actuele regelgeving betrokken. Uiteraard word je in deze gevallen al door je ‘huisadviseur’ bijgestaan. De preventie toets wordt altijd afgestemd met de betrokken huisadviseur. Het gaat hier dus om een juridisch ‘vier ogen’-principe.

De toetsing door het Kennispunt Integriteit van de ernst van het verwijtbaar handelen en de mogelijke integriteitsschending wordt niet alleen langs de geldende CAO Rijk en het betreffende Personeelsreglement gelegd, maar vooral ook langs de lat van de Ambtenarenwet 2017 en de Gedragscode Integriteit Rijk (GIR). Weliswaar hebben we sinds 1 januari 2020 te maken met het Burgerlijk Wetboek en de CAO Rijk, maar zijn de ontwikkelingen van vóór 1 januari 2020 in dit verband nog steeds relevant voor de wijze waarop een kantonrechter een casus nu zal beoordelen.

De voornaamste reden voor een preventieve toets is de vraag of een ontslag op grond van (ernstig) verwijtbaar handelen tot de mogelijkheden behoort: wat is de kans van slagen van een ontbindingsverzoek op deze ontslaggrond bij de kantonrechter? Als er (teveel) risico’s bestaan voor afwijzing van een ontbindingsverzoek bij de kantonrechter, is het verstandig om te inventariseren welke mogelijkheden, op basis van het voorliggende dossier dan wél succesvol kunnen zijn. Is een disciplinaire maatregel afdoende? Mogelijk een verbetertraject? Wat als de arbeidsrelatie dermate verstoord is dat een voortzetting daarvan eigenlijk onmogelijk is, is een vaststellingsovereenkomst dan wellicht verstandiger? Of is het noodzakelijk om een duidelijk voorbeeld te stellen en is het nog mogelijk om te kiezen voor een ontslag op staande voet? Een preventieve toets biedt allereerst helderheid over de keuze. Vanwege de goede contacten met de huisjurist worden zo alle opties verkend, uiteraard inclusief de wensen en gedachten die de klant hierbij heeft.

Jurisprudentie

Onder de Wnra zijn vanuit het Rijk inmiddels al enkele ontbindingsverzoeken op grond van (ernstig) verwijtbaar handelen bij de kantonrechter voorgelegd. Uit de uitspraken die tot nu toe op deze ontbindingsverzoeken volgden komt een beeld naar voren dat het niet anders lijkt te zijn dan de uitspraken van de rechtbanken en de Centrale Raad van Beroep in het ¨ARAR-tijdperk¨. Aan ambtenaren worden, óók door de kantonrechter, nog steeds hoge integriteitseisen gesteld vanwege de bijzondere positie die een ambtenaar inneemt.

Interesse?

Ben je bezig met een maatregel naar aanleiding van het (ernstig) verwijtbaar handelen van een medewerker? Vraag het Kennispunt Integriteit dan een preventieve toets voor je uit te voeren.  Dat kan door invulling van dit formulier.

Reactie toevoegen

U kunt hier een reactie plaatsen. Ongepaste reacties worden niet geplaatst. Uw reactie mag maximaal 2000 karakters tellen.

* verplichte velden

Uw reactie mag maximaal 2000 karakters lang zijn.

Reacties

Er zijn nu geen reacties gepubliceerd.