Weblogs

Tweezijdigheid, in deze uitzonderlijke coronatijden. Een nieuwe realiteit!

Met de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) is de rechtspositie van rijksambtenaren zoveel mogelijk hetzelfde geworden als die van medewerkers in het bedrijfsleven. Dat heeft gevolgen voor de arbeidsrelatie tussen werkgever en werknemer. De nieuwe rechtspositie is op 1 januari 2020 ingegaan. In dit blog gaat Lionel van den Berg in op het belang van tweezijdigheid, ook in deze uitzonderlijke coronatijden, waarin we op zoek zullen moeten naar ‘het nieuwe normaal’.

contract

In verband met kabinetsbesluiten vanaf 15 maart 2020, is er een nieuwe realiteit ontstaan in Nederland en dus ook binnen de sector Rijk. Zo werken veel meer rijksambtenaren vanuit huis, tenzij dat niet kan. Een vraag die wellicht is opgekomen voor diegenen die wel moeten werken maar waarvoor onvoldoende werk beschikbaar is: kunnen zij tijdelijk worden belast met andere werkzaamheden? Het antwoord is: ‘ja, mits…’

Instructierecht

Als je als organisatieonderdeel verantwoordelijk bent om kritieke processen te realiseren (bijvoorbeeld: salarisbetaling), dan kan een werkgever op basis van zijn instructierecht beslissen dat het werk anders moet worden georganiseerd. Zo kan de werkgever bijvoorbeeld eisen dat per datum X aan poolvorming wordt gedaan. Of: elke medewerker moet verplicht anderhalve meter van elkaar vandaan zitten.

Een werknemer is verplicht zich te houden aan voorschriften van de werkgever, zolang het gaat om ‘voorschriften die strekken ter bevordering van de goede orde in de organisatie’.

Goed werkgeverschap en goed werknemerschap

Het instructierecht kan de werkgever niet gebruiken om arbeidsvoorwaarden eenzijdig aan te passen. Maar wat kan wel? Wat als de werkgever van de werknemer vraagt om tijdelijk een ander type werkzaamheden uit te voeren? (Daarbij gaat het dus niet om een andere werkwijze, zoals de anderhalve meter-regel.)

Hierbij geldt een drieledige redelijkheidstoets:

  1. De aanleiding moet redelijk zijn. Als sprake is van een wijziging van omstandigheden moet duidelijk zijn: wat is de aard van die omstandigheden? Bijvoorbeeld: het nieuwe coronavirus/COVID-19 vereist dat meer werknemers zich bezighouden met beleid rond ziektepreventie.
  2. Is het door de werkgever gedane voorstel redelijk? Daarbij moet

      a) de aard van de gewijzigde omstandigheden,
      b) de ingrijpendheid van het gedane voorstel,
      c) het werkgeversbelang en
      d) het werknemersbelang bij het ongewijzigd voortzetten van zijn huidige
arbeidsvoorwaarden tegen elkaar worden afgewogen.
Kort gezegd: het gaat dus altijd om een individuele belangenafweging.

3.  Mag aanvaarding van het redelijke voorstel, in het licht van de omstandigheden, in redelijkheid van de werknemer worden gevergd? Met andere woorden: een werknemer zal goed onderbouwd moeten aangeven waarom, nu al dus met alle omstandigheden rekening is gehouden, het voorstel toch onaanvaardbaar voor hem zou zijn. Bijvoorbeeld door persoonlijke, nog niet bij de werkgever bekende omstandigheden uit zijn privésfeer naar voren te brengen

Het nieuwe normaal: in gesprek en beide tekenen

Voor de werkgever betekent dit voorgaande dat, als hij een arbeidsvoorwaarde wil wijzigen, dit een redelijk voorstel moet zijn, waarbij de individuele belangen van de betrokken werknemers zijn afgewogen. Van de werknemer mag worden verwacht dat hij op zijn minst in gesprek gaat over dit (redelijke) voorstel van de werkgever. Een werknemer kan niet op voorhand ‘nee’ zeggen, enkel omdat het voorstel een wijziging van de arbeidsvoorwaarden oplevert.

Bij de (redelijke) wijziging van arbeidsvoorwaarden is het nieuwe normaal dus: in gesprek!

Kennispunt Nieuwe Rechtspositie Rijksambtenaren

Het Kennispunt Nieuwe Rechtspositie Rijksambtenaren – onderdeel van Advocaten en Adviseurs Arbeidsrecht van UBR – is een vraagbaak voor HRM’ers, professionals in het P&O vakgebied en leidinggevenden binnen de Rijksoverheid.

Je kunt bij het Kennispunt terecht met al je vragen met betrekking tot de implementatie van de Wnra. Het Kennispunt geeft maatwerk nascholing en houdt je via nieuwsbrieven op de hoogte van het laatste nieuws.

Het Kennispunt is bereikbaar via: 06 - 25 63 21 86 en kennispuntnieuwerechtspositie@rijksoverheid.nl

Reactie toevoegen

U kunt hier een reactie plaatsen. Ongepaste reacties worden niet geplaatst. Uw reactie mag maximaal 2000 karakters tellen.

* verplichte velden

Uw reactie mag maximaal 2000 karakters lang zijn.

Reacties

Er zijn nu geen reacties gepubliceerd.