‘Het werk van projectmanager wordt alleen maar belangrijker’

Steven van Leeuwen is project- en programmadirecteur bij I-Interim Rijk (IIR) en daarnaast IPMA A certified project director, wat gelijk staat aan internationaal gecertificeerd projectdirecteur. IPMA-NL, het grootste kennisplatform voor het vakgebied projectmanagement in Nederland, interviewde hem over zijn werk als projectdirecteur en zijn visie op het vakgebied. Lees in dit interview wat Steven van de toekomst verwacht in zijn vakgebied en wat volgens hem de verschillen zijn tussen projecten bij de overheid en in het bedrijfsleven.

Steven van Leeuwen 370
Steven van Leeuwen

Wat zijn jouw ambities/uitdagingen voor de komende 5 jaar?

“Voor mij is dat door blijven gaan met projecten met maatschappelijke impact. Ik ben net klaar met mijn project bij Defensie en sta nu dus weer voor de keuze voor welk project ik me ga inzetten. In mijn rol als projectdirecteur is mijn ambitie om projectmanagers te blijven coachen. Vijf jaar geleden heb ik een Projectmanagement kwaliteitsmodel (PMK) ontwikkeld (www.pmkapp.nl), waarmee je op een laagdrempelige manier de kwaliteit van het projectmanagement van een project kunt beoordelen op 9 aspecten. Deze hebben we later gedigitaliseerd in een app. Ik heb hier 5 jaar aan gewerkt. We hebben opleidingen ontwikkeld en mensen in dit PMK-model opgeleid, zowel binnen IIR als bij meerdere departementen, waaronder Defensie.”

Welke grote ontwikkelingen verwacht jij de komende jaren te zien in het vakgebied projectmanagement?

“Ik zie het werk van de projectmanager alleen maar belangrijker worden en in omvang toenemen. Ik werk nu drie jaar bij Defensie. Ik zie dat de organisatie steeds verandert. Ook het vakgebied ICT ontwikkelt zich heel snel. Denk bijvoorbeeld aan Cyber Security en Data Science. ICT gaat ook steeds vaker over de grenzen heen. Projecten zijn internationaal. Belangrijk is dus om de omgeving en de ontwikkelingen te blijven volgen: Wat betekent dit voor de koers van mijn project? Het vereist het continue spiegelen van je project op de veranderingen in de organisatie. Zo was binnen een jaar het stakeholderveld van mijn project voor 60% veranderd doordat er steeds weer andere mensen op die posities kwamen. Dat betekent dat vaak opnieuw een stakeholderanalyse moet worden gedaan. Van belang is om flexibel te blijven om je aanpak en je benadering van je project aan te passen aan de omgeving en aan de organisatie. Aanpassingsvermogen is dus belangrijk in deze ontwikkeling.”

Wat zou je de nieuwe generatie projectprofessionals willen meegeven?

“Kijk vooral niet alleen naar de harde kant van het project. Kijk eerst ook naar jezelf: ‘Waarom wil ik projectmanager zijn? Waar ligt mijn kracht?’ Kijk waar je energie van krijgt en oefen je vak met passie uit. Kijk ook waar je minder energie van krijgt. Beleg dat dan bijvoorbeeld bij je team. Heb vervolgens aandacht voor het omgevingsmanagement. Kijk waar de belangen liggen in en rond je project en hoe je die kunt betrekken in je project. En tot slot: Get a coach! Een coach zorgt voor reflectie en is de spiegel waarin je jezelf terugziet. Weet goed waar je kracht ligt en wat je ontwikkelpunten zijn en formuleer op basis daarvan je coachvraag.

Zo heb ik voor ieder project op basis van mijn persoonlijke leerpunten een coachvraag geformuleerd en die neergelegd bij Intercoach. Intercoach heeft een interne pool van coaches beschikbaar waarvan ik er steeds een kreeg toegewezen bij een nieuw project. Je leerpunten zijn gebaseerd op de uitdagingen die je ziet in het project. Om goed samen te kunnen werken met een coach moet er vertrouwen zijn. Ga dus op zoek naar een coach die jouw coachvraag kan oppakken en waarin je vertrouwen hebt.”

Wat zie je als belangrijkste uitdaging voor hen?

“Dat is corona. Tot voor kort werkten we 100% op kantoor en nu 100% online. Hoe bereik je je projectresultaten met een groep mensen op afstand? Sommige dingen lenen zich goed om online te delen, zoals kennis, voortgang en informatie. Er zijn ook duidelijk beperkingen aan online samenwerking. Voor samenwerking moet je elkaar ook echt ontmoeten. Hoe blijft je team gemotiveerd en hoe blijf je de verbinding houden? Ik vermoed dat deze situatie nog lang zal duren.”

Welke verschillen zie je tussen projecten bij de overheid versus het bedrijfsleven?

“Ik heb 8 jaar gewerkt in het bedrijfsleven. Ik werkte bij ATOS Origin en bij Solvision. Een ICT-consultancy organisatie. Ik deed toen projecten bij onder andere ABN, KPN en Orange. Ik denk dat er weldegelijk verschillen zijn. Het belang in het bedrijfsleven is gericht op winst maken en het creëren van aandeelhouderswaarde. Overheidsprojecten gaan over het openbaar bestuur en de publieke zaak. Dat is veel complexer. Je hebt met veel meer belangen rekening te houden dan in het bedrijfsleven. Je moet oog hebben voor stakeholders en het creëren van draagvlak. In het bedrijfsleven moet je vaak iets snel neerzetten en dat is wat minder complex. Je hoeft ook minder verantwoording af te leggen. Bij de overheid moet je altijd het uitgeven van belastinggeld kunnen verantwoorden. Ik zie ook dat het doorvoeren van verandering moeizamer gaat en langer duurt. Mensen in het bedrijfsleven zijn bang voor hun baan en zullen sneller schikken in de verandering. Die wereld is wat harder en zakelijker.

Ik denk dat in het bedrijfsleven de complexiteit ook hoog is, maar dat men daar te snel overheen stapt. Achteraf zegt men dan: We hadden toch wat meer tijd moeten besteden aan onze omgeving. Het project is wel op tijd af, maar het resultaat wordt dan minder geaccepteerd. Daardoor is het dus minder succesvol. Bij de overheid besteden we meer tijd aan besluitvorming, waardoor resultaten uiteindelijk beter gedragen worden. In het bedrijfsleven is het projectsucces beter toetsbaar. Het gaat toch vaak over winst, kostenbesparing en vergroten van aandeelhouderswaarde. Projectsucces is vaak minder goed meetbaar bij overheidsprojecten. Die wetten uit het bedrijfsleven zijn daar niet geldig. Bij de overheid kijk je veel meer naar het doel. Waarom doen we dit? Wordt het gebruikt? De vraag is: Hoe meet je dan het succes? Neem daar ook vooral de verantwoordelijkheid voor op en schuif dat niet af.”

.
Dit interview is (ingekort) overgenomen van de website van IPMA Nederland. Lees hier het volledige interview op de site ipma.nl