De strijd aan met hoge terugvorderingen kinderopvangtoeslag

Hoe meer druk, exposure en maatschappelijke impact in de opdracht; hoe beter. Dat geldt althans voor I-Interimmer Nico Tel, als programmamanager verbonden aan het verbetertraject kinderopvangtoeslag. Deze bijzondere samenwerking tussen de Belastingdienst en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) heeft als doel om (hoge) terugvorderingen op het gebied van kindertoeslag te verminderen. Wat is daar voor nodig? En welke stappen zijn er al gezet? We vroegen het aan Nico én aan de opdrachtgever bij de Belastingdienst, directeur Programma Vernieuwing Dienstverlening Toeslagen, Inge Groeneveld.

Hoge terugvorderingen

Nico: ‘In Nederland kunnen ouders kinderopvangtoeslag aanvragen bij de Belastingdienst/Toeslagen. Het huidige proces van financieren leidt tot nabetalingen aan ouders en terugvorderingen. In 80% van de aanvragen van de kinderopvangtoeslaggerechtigden zien we dit terug. Forse terugvorderingen zien we als een groot probleem, zeker in het licht van maatschappelijke schuldenproblematiek. Dit kan namelijk oplopen tot enkele duizenden euro’s of meer. Bij huishoudens met een laag inkomen en een relatief hoge toeslag kan dit leiden tot betalingsproblemen, omdat de terugvorderingen een relatief grote financiële last kunnen veroorzaken. Het programma heeft als doelstelling het terugdringen van hoge terugvorderingen, dat wil zeggen duizend euro of meer, met circa twee derde ten opzichte van het jaar 2015.’

Nico Tel en Inge Groeneveld

Slimme uitwisseling

Nico: ‘Ik ben als programmamanager door de Belastingdienst aangetrokken om de dienstverlening rondom kinderopvangtoeslag verder te vernieuwen en te verbeteren. Uniek aan dit programma is de samenwerking met SZW in een gezamenlijk programma. Daar werkt mijn counterpart programmamanager, wat ervoor zorgt dat we een slimme uitwisseling tussen beleid en uitvoering kunnen realiseren. Gezamenlijk leggen we verantwoording af aan het directeurenoverleg Belastingdienst/Toeslagen, SZW en Ministerie van Financiën. Hierdoor kunnen we slagvaardiger opereren en de dienstverlening naar de burger direct verbeteren.’ Inge Groeneveld sluit zich daarbij aan: ‘Dit programma is voor Belastingdienst/Toeslagen van enorm strategisch belang. Het programma wordt uitgevoerd in een complexe dynamische omgeving en levert zichtbare en merkbare verbeteringen in dienstverlening voor ouders en ondernemers. Het krachtige aan dit programma is ook het gezamenlijk optrekken met het maatschappelijk veld en SZW als beleidsmaker. Beleid, uitvoering en veld brengen we dicht bij elkaar, waarmee we effectiever dan ooit de burgers kunnen bedienen.’

Kinderopvangtoeslag app

Eén van de concrete verbeteringen is de ontwikkeling van een Kinderopvangtoeslag app. Nico: ‘We zitten momenteel midden in een grote publiekscampagne rondom deze app. We hebben deze vanuit het programma ontwikkeld om het voor ouders gemakkelijker te maken om wijzigingen snel door te geven. We willen daarmee de dienstverlening verbeteren. In juli hebben we de app gelanceerd en nu geven we er landelijk meer ruchtbaarheid aan. En met resultaat: we hebben nu al ruim 70.000 gebruikers! Het klinkt misschien als preken voor eigen parochie, maar ik gebruik de app zelf ook als ouder van jonge kinderen, en het werkt ontzettend fijn. Er zit een koppeling in met DigiD, waardoor je in een paar klikken je wijzigingen kunt doorgeven. Echt een mooie verbetering in dienstverlening.’

Verbeteringen tot stand brengen

Nico: ‘Ik stipte het al eerder aan, maar de stappen die je kunt zetten aan de voorkant door beleid en uitvoering zo dicht bij elkaar te brengen, zijn cruciaal. Daarnaast werken we samen met stakeholders vanuit de kinderopvang, zoals brancheorganisaties en oudervertegenwoordiging. Wij willen als overheid niet op een eiland dingen bedenken en over de schutting gooien, maar juist vanuit het gesprek en onderling begrip bouwen aan een oplossing die voor iedereen werkt. We kijken hoe we elkaar kunnen versterken, bijvoorbeeld doordat de kinderopvangorganisaties maandelijks gegevens met ons delen, op basis waarvan wij eerder wijzigingen in situaties signaleren en daardoor ouders kunnen signaleren als we hierin afwijkingen zien ten opzichte van hun toeslagaanvraag. Daarnaast bieden we ook begeleiding aan voor ouders die het lastiger vinden om wijzigingen door te geven en daar hulp bij willen. De Belastingdienst wil dichter bij burgers en ondernemers staan en dit programma geeft daar een mooie aanzet toe. Zo komen we samen verder.’

‘Als opdrachtgever ben ik erg tevreden over Nico’s rol, commitment en resultaten.’

Waar haal je de meeste energie uit binnen dit programma?

Inge is blij met Nico’s werk in het programma én met IIR in het algemeen: ‘Als opdrachtgever ben ik erg tevreden over Nico’s rol, commitment en resultaten. Dit is een bizar complex programma vanwege de context en vele belanghebbenden. Rijksoverheid-ervaring is dan zeer gewenst en kennis van beleid, uitvoering en stakeholdermanagement is cruciaal. IIR levert dit! Dit gecombineerd met een antenne voor organisatie, mensen en politiek en een gezonde dosis executiekracht maakt dat het programma met IIR en Nico als programmamanager succesvol is.’ Nico deelt het enthousiasme: ‘Wat me energie geeft en waar ik veel van leer, is de combinatie politiek-bestuurlijk. Samen met SZW aan de voorkant zitten en nadrukkelijk schakelen met externe stakeholders. Die hele combinatie is soms pittig, maar levert aan de andere kant zoveel op als je het goed doet. Wat me echt is opgevallen, is dat bij de directie Toeslagen van de Belastingdienst ongelofelijk veel kwalitatieve en betrokken medewerkers zitten. Mensen met hart voor de zaak. Het belang van dit traject, de impact, de exposure, de druk; het zijn allemaal facetten die goed bij me passen. Het kenmerkt ook I-Interim Rijk als organisatie, wij doen opdrachten die er écht toe doen.’