‘Meer stageplekken bij het Rijk: het kan!’

Sinds corona Nederland bereikte, is het aantal stageplaatsen in ons land flink teruggelopen. Studenten missen daardoor de gewenste praktijkervaring en lopen mogelijk studievertraging op. Ook binnen de Rijksoverheid is er minder plek voor stagiairs. Een gemiste kans, want voor de laatste inzichten en een gevarieerder personeelsbestand zijn stagiairs precies wat het Rijk nodig heeft. Hoe halen we extra stagiairs, maar ook starters binnen? We vroegen het Marion Teeuwen-Vos en Stephan Moesman, hoofd P&O en hoofd IT bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).

Stephan Moesman kreeg pas nog een mailtje van een oud-stagiair: ‘Hij had zijn stageperiode heel leuk gevonden, daarna een jaar bij het bedrijfsleven gezeten en wilde nu weten: zijn er kansen voor mij bij de overheid?’ Het loont je organisatie dus om met studenten en trainees te werken, wil hij maar zeggen. Het onderwijsministerie is dan ook warm pleitbezorger van stagiairs en biedt ruimhartig stageplekken aan. Marion Teeuwen-Vos, ook lid van de interdepartementale commissie Organisatie en Personeel: ‘Bij de beleidsdirecties van OCW hebben we afgelopen jaar eigenlijk maar een klein dipje gehad. En dit eerste kwartaal draaien meer stagiairs mee dan vorig jaar in dezelfde periode.’

Diploma-uitreiking student

Waarom kan het Rijk stagiairs goed gebruiken?

Marion Teeuwen-Vos hoeft daar niet lang over na te denken: ‘Het helpt om als organisatie de laatste inzichten mee te krijgen die scholen aan hun studenten meegeven, en om de nieuwste generatie werknemers alvast te leren kennen.’ Er speelt wat haar betreft een groter belang, wat voor elke rijksorganisatie geldt: ‘De groep van stagiairs en afstudeerders is veel diverser dan wat we zelf aan medewerkers in huis hebben. We merken nu al dat we via die stagiairs nieuwe netwerken aanboren voor een gevarieerder personeelsbestand. Dat is precies wat we nodig hebben.’

Voor de IT-tak ziet Stephan Moesman nog een extra voordeel: ‘Binnen IT zijn we enorm afhankelijk van externe inhuur, vandaar dat we altijd op zoek zijn naar nieuw IT-talent. Het is natuurlijk fantastisch dat we met stagiairs en trainees onze eigen kweekvijver creëren en hen zo de kans geven om bij het Rijk in te stromen. Dat heeft duidelijk positief effect: je krijgt er een goede naam mee onder andere en dat trekt weer nieuwe talenten aan.’
 

Wat houdt teams tegen om stagiairs aan te nemen?

Door corona is de drempel om stageplekken aan te bieden hoger, zegt Moesman. ‘Collega’s die normaal zeggen dat er altijd ruimte en plek is, vragen zich nu af of ze studenten wel goed kunnen begeleiden vanuit huis. De motivatie is er, maar toch is er schroom. Mensen vinden het belangrijk om het goed te doen. Als rijksdienst kunnen we elkaar helpen door goede voorbeelden te delen, laten zien dat het kan. Elke stagiair koppelen aan een buddy bijvoorbeeld of ze bij binnenkomst indelen in vaste duo’s. Zo kunnen ze vanaf het begin onderling tips en ervaringen uitwisselen.’

Het inwerkprogramma van de organisatie kan ook bij beginnende stagiairs houvast geven, tipt Teeuwen-Vos. ‘Sinds afgelopen jaar gebruiken we een nieuwe onboarding tool, met vaste stappen en afspraken. Die kun je ook gebruiken voor stagiairs. Vooraf nadenken over de werkverdeling en vastleggen wie wat doet in de begeleiding. Wat ook helpt, is ruimte vrijmaken in de agenda’s van collega’s voor een kennismakingsgesprek. Even dat halfuurtje een digitaal kopje koffie, is belangrijk om een nieuwe stagiair zich welkom te laten voelen en te laten landen.’
 

‘Via onze stagiairs boren we nieuwe netwerken aan voor een diverser personeelsbestand. Dat is precies wat we nodig hebben.’

Wat zijn de mogelijkheden?

‘In coronatijd ontstaan ook nieuwe vormen van contact tussen jong talent en het Rijk’, ontdekte Moesman. ‘Zo organiseert onze afdeling informatiehuishouding nu digitale snuffelstages voor een vmbo-school in Den Haag. Medewerkers nemen een halve dag een klas online op sleeptouw. Daar is samen met het onderwijs een speciaal programma voor ontwikkeld.’ En om bij informatiehuishouding te blijven: ’In plaats van individuele stages kun je ook een groep studenten uitdagen naar een bepaald vraagstuk te kijken. Waarom vinden mensen het bijvoorbeeld lastig om informatie goed te archiveren? Dat soort klussen kun je prima voorleggen. Het gebeurt met hbo-studenten al bij meerdere rijksorganisaties, op verschillende IT-onderwerpen. Ook die praktijkervaringen moeten we onderling delen. Want niet iedereen is bekend met deze nieuwere vormen en hoe je dat aanpakt.’

Ook voor stage- en traineeplekken zijn er nog volop kansen, meent Teeuwen-Vos: ‘Denk aan mbo-studenten als een soort digicoaches. De Rijksoverheid heeft straks weer meer behoefte aan mensen die hands-on kunnen helpen bij praktische IT-zaken: instructie of het oplossen van lichte IT-problemen.’ Daarnaast is het op orde brengen van de informatiehuishouding een actuele opdracht die bij elk departement speelt. ‘Wanneer je een opleiding hebt die daar goed op aansluit, heb je een mooie kans voor iedereen. Liefst in een samengesteld team waar techneuten en studenten met een communicatieachtergrond van elkaar leren. Dat is de ideale kruisbestuiving.’ 
 

Oproep extra stageplekken

Het netwerk van stagecoördinatoren heeft samen met de afdeling Personeelsbeleid Rijk van Directoraat-generaal Overheidsorganisatie (DGOO) een brief geschreven met de oproep om meer stageplekken te creëren. De interdepartementale commissie Organisatie en Personeel (ICOP), waarin de hoofden P&O vertegenwoordigd zijn, heeft deze brief gedeeld binnen de eigen organisatie.

Over Rijks I-Stage en I-Partnerschap Rijk-Hoger Onderwijs

Meer weten over IT-stages bij de Rijksoverheid of tips over stagebegeleiding in corona-tijd? Bekijk de website van Rijks I-Stage, de LinkedIn-pagina of stuur een e-mail. Het team van Rijks I-Stage helpt rijksorganisaties ook met de voorselectie van geschikte kandidaten.

Voor meer voorbeelden van samenwerking tussen Rijk en IT-onderwijs (hogescholen en universiteiten) kun je terecht bij I-Partnerschap Rijk-Hoger Onderwijs: via de website, de LinkedIn-pagina of e-mail.

Beide teams werken onderling veel samen. Met elkaars expertise en netwerken kunnen ze rijksorganisaties nog beter helpen jong IT-talent aan te trekken en bij te blijven in technologische ontwikkelingen.