Rijks ICT Gilde ondersteunt (door)ontwikkeling AERIUS Instrumentarium

Nico-Dirk van Loo is, zoals hij zelf zegt, een typische Rijksoverheid IT-man. Als project- / programmamanager is hij vanuit I-Interim Rijk (IIR) tijdelijk ingezet bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Hij is daar eindverantwoordelijk voor de ICT-ondersteuning bij de stikstofproblematiek.

AERIUS Instrumentarium

Het RIVM komt nu vooral in beeld in het kader van de coronacrisis. Maar het instituut heeft uiteraard met meer maatschappelijke uitdagingen te maken. Denk bijvoorbeeld aan de stikstofproblematiek. Nu even overschaduwd, maar nog lang niet opgelost.

In de periode 2010-2014 werd het AERIUS Instrumentarium ontwikkeld, een rekeninstrument passend bij het toenmalige stikstofbeleid. Dit beleid (Programmatische aanpak Stikstof, oftewel PAS) werd vorig jaar door de Raad van State afgewezen. Mede daardoor werd de stikstofproblematiek geboren.

Sinds 2019 wordt het AERIUS Instrumentarium gemoderniseerd en doorontwikkeld voor het huidige en toekomstige beleid. Nico-Dirk: “Met AERIUS kunnen verschillende stakeholders een stikstofneerslag berekenen. Denk aan ondernemers en boeren die de impact van hun bedrijfsuitbreiding op de natuurgebieden in de buurt willen berekenen, omdat ze een vergunning aan moeten vragen volgens de natuurbeschermingswet. Of aan bedrijven uit de zware industrie die de impact op heel Nederland moeten berekenen.”

“Met AERIUS kunnen uiteenlopende stakeholders stikstof-neerslag berekenen.”

Geavanceerde rekenmachine

“AERIUS is een soort heel geavanceerde rekenmachine. Je stopt daar een nieuw te bouwen boerderij in of een snelweg, of een industrieterrein en dan geef je in wat de exacte locatie is,hoe de gebruikte apparatuur eruitziet, hoeveel emissie eruit komt; hoeveel ammoniak of stikstofoxide. Vervolgens rekent de AERIUS-calculator uit hoe die emissies zich gedragen in de lucht en hoe die neerslaan op Natura 2000-natuurgebieden.

Controletool

Maar niet alleen het bedrijfsleven of boeren raadplegen AERIUS. Ook burgers en milieuorganisaties gebruiken het instrumentarium. Zij zetten AERIUS juist weer in als controletool; houdt de vergunningverstrekker, de overheid, zich ook netjes aan de stikstofregels? Het mes snijdt zo aan twee kanten.

Rijks ICT Gilde

De eerste versie van AERIUS werd reeds in 2010 opgeleverd. Ieder jaar verschijnt er een vernieuwde versie. Wouter ter Bosch van het Rijks ICT Gilde (RIG) was als junior ontwikkelaar betrokken bij de oplevering in oktober 2020. Het Rijks ICT Gilde levert tech consultants aan verschillende IT-projecten binnen de Rijksoverheid. Voorlopig blijft Wouter nog werken aan AERIUS. Als junior ontwikkelaar doet hij het goed. Zeker gezien de uitdagingen waar het team mee te maken krijgt. Nico-Dirk: “De eisen en wensen vanuit de opdrachtgevers wisselen vaak, zijn onduidelijk. Er is altijd haast. Het is echt een uitdaging om alles netjes beheerste sprints op te leveren. Dat is echt wel een technische uitdaging. Dat je heel snel moet werken, maar nog niet precies weet waar je naartoe gaat. Daarnaast krijgt de software het komend jaar ‘groot onderhoud’ en gaan we de technologie moderniseren. Daarmee gaan de kosten omlaag en gaat de betrouwbaarheid omhoog.”

“Goede ICT’ers kun je alleen maar binnen de overheid houden als je ze veel gevarieerd werk geeft. En dat kan het RIG.”

Kundigheid en kennisdeling

Over de meerwaarde van het RIG en van Wouter is Nico-Dirk heel duidelijk. “De meerwaarde van Wouter is dat hij een kundige programmeur is. Junior, maar kundig. En de meerwaarde van hem als RIG’er is dat alles wat hij leert binnen de overheid blijft. Het idee is dat RIG’ers langdurig bij de overheid blijven, steeds leuke klussen doen, ondertussen ervaring opdoen en die steeds weer inbrengen in een nieuwe klus.
Je bent ook altijd op zoek naar mensen met overheidservaring. En zeker in de technische hoek wil je dat mensen wel scherp blijven. Dus dan moet je ze iedere keer op andere klussen zetten. Goede techneuten kun je alleen maar binnen de overheid houden als je ze veel gevarieerd werk geeft. En dat kan het RIG.”