Van gebiedsgericht naar productgericht werken

Rijkswaterstaat (RWS) Oost-Nederland bestaat uit drie gebieden in de provincies Gelderland en Overijssel: de districten Zuid, Oost en Noord. Voorheen bestond de RWS-regio uit vijf kleinere districten. Als net aangetreden Directeur Netwerkmanagement kreeg Arno Valkhof in 2018 de opdracht om deze districten samen te voegen en de ontwikkeling naar districtoverstijgend werken verder uit te rollen. Een omvangrijke en uitdagende klus als je bedenkt dat het totale beheergebied zo’n 400 kilometer water en 700 kilometer wegen omvat.

Eén Rijkswaterstaat

RWS Oost-Nederland moest een kanteling van 90 graden maken; van gebiedsgericht naar
meer taak-/ productgericht werken. Dat betekende een beweging naar verregaande
regiobrede samenwerking en inzetbaarheid, over de districtsgrenzen heen. De
organisatiekanteling was een natuurlijk gevolg van de landelijke ontwikkeling van RWS tot
een meer uniforme organisatie. Arno: “RWS is ook van een heel regionaal georiënteerde
organisatie in een landelijk georiënteerde organisatie veranderd. Dat verwachten onze
opdrachtnemers, de aannemers, ook. Het kan niet zo zijn dat wij in Gelderland/Overijssel
anders werken dan in Zeeland of Noord-Holland.”
Een kanteling naar taak-/ productgericht werken zou voor meer uniformiteit zorgen.
Daarnaast zou een nieuwe organisatie RWS Oost-Nederland minder kwetsbaar maken;
erg specifieke en specialistische kennis zou gedeeld en breder ingezet kunnen worden over de gehele regio.

Kwetsbaarheid

Als voorbeeld van de kwetsbaarheid haalt Arno de organisatie van de ‘teams sluizen’ aan.
Voorheen was er in ieder gebied per cluster sluizen een klein team verantwoordelijk.
Arno: “Maar je zag dat er mensen met pensioen gingen waardoor de situatie heel kwetsbaar
werd. Je zag dat dingen niet op tijd gebeurden, waardoor storingen en dergelijke toenamen.
Door die kleine teams samen te voegen en ze voor álle objecten in Overijssel/Gelderland
verantwoordelijk te maken hebben we het aantal storingen kunnen verminderen. Daar waar
de nood het hoogst is wordt men nu als eerste ingezet.”

RWS1

Weerstand en urgentie

Zo’n omslag vroeg ook om verandervermogen bij de medewerkers. Zij werkten opeens niet
meer standaard op hun ‘eigen kantoor’ in het ‘eigen district’, maar ook regelmatig op een van
de andere twee kantoren. Medewerkers moesten verder reizen en met andere collega’s
samenwerken. Dit bleek een uitdaging,maar het vervanging/renovatieprogramma
(noodzakelijk onderhoud aan bruggen, sluizen en geluidswering etc.) zorgde voor beweging:
Regiobrede prioritering op objecten die aan het einde van hun levensduur zaten maakte de
nieuwe manier van samenwerken urgent.

Rijksconsultants

In zijn opdracht stond Arno Valkhof er uiteraard niet alleen voor. Zo maakte hij in zijn eerste
week bij RWS Oost-Nederland kennis met de ook net begonnen interimmanager Ton
Oudenhuijsen
. Ton was als interimmer door Arno’s voorganger ingevlogen vanuit
Rijksconsultants om te helpen bij de organisatiekanteling.
Maar niet alleen in het organisatorische had Arno veel aan Ton. Ook aan het geven van
vertrouwen en het meekrijgen van de medewerkers leverde Ton een belangrijke bijdrage. Hij
bracht de veranderboodschap met rust, vertrouwen én enthousiasme. Arno: “Bij hem kon ik
ook peilen hoe het ervoor stond, gezien zijn ervaring. Hij wist echt wanneer de mensen de
verandering wel of niet trokken.”

RWS2

HR-management en woordvoering

Ton bleek van alle markten thuis. Zo verdiepte hij zich ook in de samenstelling van de
nieuwe teams. Waar zat voldoende kennis? Waar ontbrak kennis en expertise? Hij zorgde
voor verschuivingen in en tussen teams en voor de werving van nieuwe medewerkers.
Én hij trad spontaan op als woordvoerder tijdens het IJsselbrug-onderzoek op de A12. Een
belangrijke en zeer drukke verkeersader in de regio Oost-Nederland. Arno: “Zijn senioriteit
kwam daar direct tot uitdrukking.”

Meerwaarde rijksconsultant

Arno vat de bijdrage van rijksconsultant Ton als volgt samen: “Ton was een spiegel voor het
management aan de ene kant. En dan niet alleen voor mij, maar voor het hele management
van RWS Oost-Nederland. En aan de andere kant bracht hij rust en vertrouwen naar de
mensen, maar ook energie.”
Voor Arno met Ton kwam te werken had hij eigenlijk nog niet eerder van Rijksconsultants
gehoord. Hij is blij met het bestaan van Rijksconsultants: “Als je een ervaren
overheidsmanager wil, die snel inzetbaar is, ook omdat deze de bestuurlijke en
organisatiesensitiviteit niet nog op hoeft bouwen, en die begrijpt hoe de Rijksoverheid met
haar bestuurlijke verhoudingen werkt, dan moet je zeker voor Rijksconsultants kiezen!”